157 
In de vacature, ontstaan door het bedanken van den Heer E. W. 
Rosenberg als lid der Commissie van Toezicht op het Centraal Neder- 
landsch Instituut voor Hersenonderzoek, wordt voorzien door de be- 
noeming van den Heer C. A. Pekelharing. 
Scheikunde. — De Heer Ernst Cohen doet, ook namens den 
Heer G. de Bruin, eene mededeeling: „ Een nieuw beginsel 
tot direkte meting van den osmotischen druk.” 
De direkte meting van den osmotischen druk van zeer verdunde 
oplossingen, van oplossingen dus, voor welke de door van ’t Hoff 
afgeleide grenswetten gelden, is zoowel voor den physico-chemicus 
als voor den bioloog van groot gewicht. 
Daar zij onoverkomelijke moeilijk- 
heden aanbood, heeft men zich met de 
indirekte meting (vriespuntsverlaging, 
kookpuntsverhooging enz.) tevreden 
moeten stellen. Overweegt men, dat 
bij een verdunde waterige oplossing 
eene vriespuntsverlaging van l / 1000 
graad met eenen osmotischen druk 
van 124 m.m. water korrespondeert, 
dan springt al aanstonds de groote 
nauwkeurigheid der direkte meting 
in het oog. In heigeen volgt, mogenu p i ‘ <Sr ^ i 
in het. kort een en ander worden 
meegedeeld omtrent een beginsel, dat 
de bestaande moeilijkheden ondervangt. 
In nevenstaande figuur zij B een vat 
(bv. gevuld met eene verdunde wate- 
rige rietsuikeroplossingj, welks bodem 
gevormd wordt door een ten opzichte 
dier oplossing semipermeabelen wand. 
Men kan daarvoor bv. ferrocyaankoper kiezen. In A brenge 
men zuiver water en sluite B met een doorboorde stop, die een 
kapillaire stijgbuis -draagt. (Cel volgens Pfeffer). Buitendien bevinde 
zich in B de helft eener omkeerbare elektrode, terwijl zich in de 
buitenvloeistof een tweede dergelijke helft bevindt. Wij kiezen daar- 
toe in B en A een plaat zuiver koper. 
Wordt B in A geplaatst, dan treedt het bekende osmotische ver- 
schijnsel in: de suikeroplossing stijgt in de kapillair. Nadat zij zekere 
11 * 
B 
ihi 
A 
