173 
somtijds, bloedverlies en afkoeling. Niettegenstaande blijft het feit belang- 
wekkend, met het oog op chirurgische ingrepen. Het gemiddeld glyco- 
geenverlies bedroeg in onze proeven : ongeveer 50 °/ 0 . Nu volgt verder 
uit onze proeven, dat, wanneer men in plaats van Locke’s vloeistof, 
gedeübrineerd bloed en serum inspuit, de daling van hetglycogeengehalte 
aanzienlijk minder is. Bij het inspuiten van normaal veneus honden- 
bloed bedraagt deze gemiddeld ongeveer 29 °/ 0 , bijna de helft. Irrigeert 
men nu echter met bloed, dat een actief pankreas doorstroomd heeft, 
dan blijkt gemiddeld de daling nog geringer, dan bij normaal bloed. 
Hier bedraagt de gemiddelde daling slechts ongeveer 15 °/ 0 , 1 /„ van 
de afbraak bij irrigatie met Locke’s vloeistof. 
De doorstrooming met normaal, nog duidelijker met pankreasbloed, 
gaat dus het verlies aan glycogeen van de lever tegen, ja, in een 
enkel gunstig géval, was zelfs een lichte vermeerdering van het 
g 1 y cogee n geh al te aan t oo n baar . 
De vraag moet nu nader onder de oogen gezien worden, op welke 
wijze dit resultaat tot stand komt. Er zijn 3 mogelijkheden. 
a. Het bloed begunstigt de glycogenese. 
h. Het bloed verhindert de glycogeenaf braak. 
c. Het bloed verhindert de schadelijke werking der narcose. 
Om eerst c te bespreken lijkt mij het volume van het ingespoten 
bloed en serum te klein, om in belangrijke mate werkzaam te 
kunnen zijn. De ingespoten hoeveelheid bedroeg slechts ongeveer 
Vio van het lichaamsbloed. Laten wij dus punt c vallen, dan blijven 
a en b over. Het lijkt mij vooralsnog niet geheel mogelijk tusschen 
deze beide mogelijkheden te beslissen. Toch neig ik tot de eerste 
mogelijkheid, immers somtijds werd een vermeerdering van glycogeen 
waargenomen, die nooit door verhindering der- afbraak alleen kan 
tot stand komen. In de meeste gevallen overtrof klaarblijkelijk de 
afbraak de vorming. 
Verdere gevolgtrekkingen uit deze proevenreeks zijn de volgende: 
In twee gevallen had een Avaterig extract van pankreas een volkomen 
negatief resultaat, daarentegen 2 maal een alcoholisch extract een 
positief resultaat. Bij de waterige extracten was de glycogeendaling 
precies gelijk aan die met Locke’s vloeistof alleen, bij de alcoholische 
werd in één geval */« van de gemiddelde daling, in een ander een 
vermeerdering van 5 % Avaargenomen. Het heeft dus den schijn, of 
het werkzame bestanddeel van het pankreas niet in water oplosbaar 
is, Avel in alcohol. In het bloed is het dan wellicht eerder phjsiseh 
gebonden, dan opgelost, voorhanden. 
Tevens bleek uit beide proeven wederom de thermostabiliteit. 
12 * 
