218 
a. voor sommige stoffen (gekristalliseerd ferrosulfaat, gekristalliseerd 
mangaansulfaat enz.) werd %T constant gevonden tot en met de 
met vloeibare stikstof te bereiken temperaturen (x = susceptibiliteit 
per Gram, ƒ = absolute temperatuur), maar werd bij waterstof- 
temperaturen x / steeds kleiner gevonden dan uit de wet van Curie 
zou volgen ; 
b. bij andere stoffen (watervrij mangaansulfaat bijv.) bleek het 
product x ! reeds terstond kleiner te worden, wanneer men van 
kamertemperatuur naar beneden afdaalde ; voor deze categorie van 
stoffen bleek echter bij benadering de regel = constant 
(A positief) te gelden voor liet gebied van af kamertemperatuur tot 
en met stikstoftemperaturen ; in vloeibare waterstof traden echter 
wederom afwijkingen van dezen regel op ; 
c. ten slotte werd bij platina de susceptibiliteit zeer weinig ver- 
anderlijk met de temperatuur gevonden, en in het temperatuurgebied 
van vloeibare stikstof tot vloeibare waterstof bijna onafhankelijk 
van de temperatuur; geheel in aansluiting met de metingen van 
Honda en Owen, die voor platina (en voor vele andere elementen'' 
een steeds kleiner worden van de waarde van / T constateerden bij 
dalende temperatuur. 
§ 2. Langevin v ) heeft in zijne kinetische theorie van liet para- 
magnetisme de wet van Curie theoretisch afgeleid. Hij komt namelijk 
daarbij tot het resultaat, dat de susceptibiliteit omgekeerd evenredig 
is met de kinetische energie van rotatie der moleculen. Wordt deze 
energie evenredig met de absolute temperatuur genomen, dan komt 
men dus tot de betrekking: x evenredig met — , dus %T= constant: 
de wet van Curie. 
§ 3. Het ligt dus voor de hand te trachten de afwijkingen van 
de wet van Curie 2 ) te verklaren, door de bovengenoemde aanname, 
(.lat de rotafie-energie U der moleculen evenredig zou zijn met de 
absolute temperatuur, te laten vervallen, en voor U een andere 
temperatuursfunctie in te voeren. 
Op grond van andere overwegingen zijn Einstein en Stern 3 ) er 
0 P. Langevin, Ann. chim. phys. (8) 5, p. 70; 1905. 
-) Door Kamerlingh Onnes en Perrier werden de afwijkingen van die wet 
in verhand gebracht met het vastvriezen van electronen aan de atomen, tengevolge 
van het in rust komen van vibratoren van Planck. De susceptibiliteit verkrijgt 
dan een constante waarde, wanneer de rotatiesnelheden evenredig met blijven, 
in het volgende wordt eene onderstelling uitgewerkt, waarbij de elementaire mag- 
neten zelf onveranderd blijven. 
3 ) A. Einstein en O. Stern, Ann. d. Phys. 40, p. 551; 1913. 
