238 
een der armen in een brug van Wheatstone (zie 
fig. 4), waarvan de andere arm bestaat uit een 
weerstand ongeveer gelijk aan dien van den draad, 
wanneer deze op de temperatuur verwarmd is, 
welke men met liet oog op de gevoeligheid gekozen 
heeft (in ons geval 86 graden boven ongeveer 20° C.); 
hij wordt op deze bepaalde gemiddelde temperatuur 
gehouden door het regelen van den hoofdstroom ; 
de twee andere armen hebben gelijken weerstand (in 
verband met den weerstand van den galvanometer 
gekozen). De spanning aan het eind van een deel 
van een dezer weerstanden wordt met een com- 
pensatietoestel, vrij van thermokrachten, gemeten, 
waarmede de warmteafgifte bepaald is. De ijking 
geschiedde met hetzelfde pipettensysteem, dat boven 
vermeld werd. 
Fig. 5 geeft de beide dampspanningsbuizen. Zij 
j waren gedeeltelijk dubbelwandig, van boven aan 
elkaar geblazen, van onderen open. Op de plaats, 
waar de buitenste buis ophoudt, wordt de binnenste 
buis nauwer en is zij tot een spiraal gebogen ; deze eindigt in 
een kleinen bol. Dit bolletje bevindt zich ter hoogte van het 
midden van den thermometer. In de ruimte tusschen de twee wanden 
van de buis is een draad aangebracht, die electrisch zoodanig verwarmd 
kan worden, dat het bolletje de koudste plaats van de dampspan- 
ningsbuis blijft. Men kan er verder zeker van zijn, dat moleculen, 
die van boven af komen — omdat zij het spiraalvormig gebogen 
stuk moeten doorloopen — zeer dikwijls tegen den wand terugge- 
kaatst zijn, voordat ze in het bolletje komen. Tot den thermischen 
moleculairdruk kan dit stuk van de buis geen bijdrage leveren, 
daar zij over hare geheele lengte op zeer weinig na dezelfde tem- 
peratuur heeft. 
Met de beschreven toestellen hebben wij voor C0 2 een reeks 
metingen gedaan : ). Wij bepalen ons hier tot die metingen, welke 
tegelijkertijd eene controle op de laatste metingen met den absoluten 
manometer in tabel II geven. Gevonden werd (p. 239): 
Men ziet, dat de laatste bepaling goed overeenstemt met die, welke 
met den absoluten manometer verricht werden, terwijl de eerste een 
D De metingen bij hoogere temperaturen maken het onderwerp uit van de 
volgende mededeeling. S. Weber. De dampspanningen van koolzuur in het gebied 
van — 140° G. tot —160° C. 
