241 
Om de temperatuur van de oplossing te kunnen regelen was de 
cuvette geplaatst op een thermostaat; zij werd met een asbestkap 
omgeven om den temperatuurinvloed van de omgeving zooveel moge- 
lijk uit te sluiten. Alleen bij het fbtografeeren moest deze kap even 
verwijderd worden. Deze opstelling, alsmede het foro-toestel bleven 
gedurende een serie opnemingen onveranderd, zoodat de uitkomsten 
volkomen vergelijkbaar zijn. 
Een bron van fouten was hierbij nog de lichtsterkte van de Neknst- 
lamp, die varieert door de wisselende netspanning. Om afwijkingen, 
die hierop terug te voeren waren, te ontdekken, werd tegelijk met 
het Tyndall- verschijnsel op dezelfde plaat opgenomen een lichtveld, 
dat door de lamp direct werd verlicht. De zwartheid van dit con- 
troleveld moet op de verschillende platen van een serie gelijk zijn, 
zal het geoorloofd zijn uit de verschillen van de beelden van de 
Tyndall- kegels gevolgtrekkingen te maken. x ) 
Na eenige voorloopige waarnemingen met een oplossing van gela- 
tine in water, waarbij kon worden vastgesteld, dat de intensiteit 
met dalende temperatuur sterk kan toenemen, ging ik er toe over 
oplossingen van gelatine in glycerine te onderzoeken, waarvan ik 
de toestandsveranderingen als temperatuurfunctie door het onderzoek 
van andere eigenschappen, vul. de viscositeit reeds had leeren kennen. 
Een voordeel van deze oplossingen is dat zij, mits in gesloten vaten, 
langen tijd achtereen kunnen bewaard blijven, zonder veranderingen 
te ondergaan, die op verdamping of mikroorganismen zijn terug te 
voeren. Voor de oplossing werd gebruikt handelsglycerine bevattende 
ca. 30% water en gelatine, die te voren langen tijd is uitgewasschen 
om de zouten te verwijderen en daarna weer gedroogd. De oplossing 
werd na zorgvuldig gefiltreerd te zijn in de cuvette gebracht, maar 
bevatte dan gewoonlijk nog vrij veel troebelingen, bijna uitsluitend 
kleine luchtblaasjes, die bij 70° in vacuo konden verwijderd worden. 
In alle onderzochte gelatineoplossingen deed de invallende licht- 
bundel steeds een fraaien lichtkegel ontstaan. In verdunde oplossingen 
behoudt zij over de geheele lengte ongeveer dezelfde sterkte, in meer 
geconcentreerde oplossingen (10 %) neemt de intensiteit sterk, maar 
gelijkmatig af, naar gelang de lichtbundel verder in de oplossing 
doordringt. De kleur van het verstrooide licht is wit, en als altijd 
i) Voor de opnemingen werden gebrui t de zeer lichtgevoelige platen van Lumière 
„ étiquette violette”. Verlichtingsduur MO sec. Ontwikkeling met ijzeroxalaat volgens 
Eder gedurende 2 minuten. Fixeering in liyposulfietoplossing. IJzeroxalaat-onlwik- 
keling verdient in dit geval de voorkeur, daar hiermee zuiver zwarte linten worden 
verkregen, en organische ontwikkelaars dikwijls op de kleur van het beeld invloed 
uitoefenen. 
