243 
andere verandering ondergaan ; de viscositeit was nl. langzaam toe- 
genomen, en na twee uur was zij in den vasten toestand overgegaan ; 
ook daarna bleef echter de lichtsterkte nog toenemen ; een foto die 
12 uur later werd gemaakt, leverde daarvoor het bewijs. Een over- 
zicht van deze waarneming geeft de volgende tabel : l ) 
2 °/ 0 gelat ine-glycerine na verwarming op 70° afgekoeld op 16°. 
waarneming na : 0 uur 1 uur 2 uur 3 uur 12 uur 
consistentie : vl. taai bijna vast vast. \nst 
lichtsterkte: 0,25 'J 1,4 1,4 2,8 
De reeks vertoont bij den overgang van sol tot gel geen sprong. 
Een andere waarneming werd zoo ingericht, dat de aanvangs- 
waarde van de intensiteit van het TïNDALL-verschijnsel bij de onder- 
zoekingstemperatuur grooter was dan in den door die (empeiatuui 
bepaalden evenwichtstoestand, zoodat wij nu een vermindering van 
de intensiteit in het beloop van tijd kunnen verwachten. De waar- 
neming werd verricht met een 1 °/ 0 oplossing, die geruimen tijd bij kamer- 
temperatuur had gestaan, endaar na op 25° verwarmd was. Bij deze 
temperatuur was de oplossing steeds vloeibaar. Met tusschem uimten 
van 24 uur werden drie waarnemingen gedaan, waaruit tot een 
langzame geringe afneming der lichtintensiteit kon worden besloten. 
1% gelatine-glycerine na 10 dagen bij 16° — 18° verwarmd op 25°. 
waarneming na : 1 dag 2 dagen 3 dagen 
consistentie: vl. vl. vl. 
lichtintensiteit: 5,6 4 4 
Bij verdere verwarming tot 70° nam de intensiteit weer snel af 
(tot 0,5) en bleef daarop constant. Dergelijke waarnemingen kunnen 
op een . en dezelfde vloeistof naar wensclr worden herhaald : steeds 
wordt dezelfde uitkomst verkregen. Ze .passen volkomen in het boven 
gegeven algemeene overzicht, zoodat we mogen besluiten, dat de 
intensiteit van het Tyndall- verschijnsel altijd nadert tot de waaide 
die het in den evenwichtstoestand heeft en - dat in dien evenwichts- 
toestand zij een functie van de temperatuur is. 
Het interesseerde ons nu, allereerst nog eens na te gaan of de 
veranderingen van den TvNDALL-kegel alleen voorkomen, wanneer de 
oplossing van sol in gel overgaaf, dan wel of zij ook onafhankelijk 
hiervan gevonden kunnen worden. Daartoe werd bij een l°/o oplossing, 
die weer te voren op 70° was verwarmd, een reeks waai nemingen 
i) De opgegeven lichtsterkte geldt slechts voor het dichtste gedeelte van den 
lichtkegel ; ze wordt aangegeven door verhoudingsgetallen, waarbij de eenheid 
willekeurig gekozen is. 
