253 
öpgemaakt, dat persoonlijke opvattingen bij de schatting der bewol- 
king op de verschillende stations een ondergeschikte rol spelen en 
dat de in deze tabellen optredende verschillen niet daaraan, maar 
veeleer aan den aard der wolken mag worden toegeschreven. 
Bij deze behandeling treden allerlei bijzonderheden in de verschil- 
lende stations op den voorgrond, die bij ’t gebruik van daggemid- 
delden verdekt worden; zoo b.v. het feit, dat bij den Helder de 
bewolking kleiner is dan te de Bilt, terwijl toch de Bilt 5 % meer 
zonneschijn aanwijst ; voorts toonen deze tabellen aan, dat ook in 
den winter, bij lagen zonnestand, (in Januari voor 52° N. B. en 2 
p. m. is de zonshoogte slechts 12.25° de sommen meestal grooter 
zijn dan 100 % 
Wil men deze verschillende verhoudingen van de Bilt en Helder, 
gekenmerkt door een onderscheid van 10% in de sommen van het 
geheele jaar, niet toeschrijven eensdeels aan ongelijksoortige opvatting 
omtrent den bewolkingsgraad, anderdeels aan instrumenteele ver- 
schillen der beide zonneschijnmeters, dan moet een verklaring van 
deze verschijnselen worden gezocht. 
Dat de som van bewolking en duur van zonneschijn meer bedraagt 
dan 100°/o en dat dit in de maandgemiddelden alleen daarom niet 
merkbaar is omdat twee oorzaken elkander tegenwerken is ook door 
anderen b.v. Besson ') en Cokurdevache opgemerkt. 
Men kan nu verder gaan en, op grond van het veelvuldig voor- 
komen der uiterste waarden van de bewolking, de conclusie trekken, 
dat ook de getallen der tabellen II en III nog niet beschouwd kun- 
nen worden als een juiste maatstaf voor het verband tusschen 
bewolking en duur van zonneschijn en de verwachting stellen, dat 
de sommen voor middelwaarden der bewolking nog belangrijk groo- 
ter moeten zijn. 
Deze gevolgtrekking wordt ten volle bevestigd door de uitkom- 
sten der tabellen IV en V, waarin men de resultaten vindt eener 
rangschikking van percentages van den duur van zonneschijn volgens 
die der bewolking. 
De tabel V is gegeven als voorbeeld van de wijze waarop de 
verschillende combinaties voorkomen. 
Ofschoon in tabel IV de getallen nog niet overal een gelijkmatig 
verloop vertoonen, blijkt toch ten duidelijkste, dat de sommen van 
bewolking en duur van zonneschijn in den zomer tot ruim 130, in 
den winter tot ruim 110 kunnen stijgen. In deze mededeeling wor- 
den de verschillen der stations onderling buiten beschouwing gelaten 
0 Ann. Soc. Météor. de France, 56, 1908 (73). 
