waarvan de eerste de sterkste, de derde de zwakste vergrooting 
geeft voor middelbare waarden van <p. 
De waarde van den hoek t i, den zenithsafstand waar schijnbaar 
het blauw uit den hemel verdwijnt en de perspectivische wolken- 
bank begint, wordt dan bepaald door de formule: 
1 V ■ f{3) V' \ -)- k 2 tang : 1 ( 2 ) 
en de som der bewolking in den boog cp = 0 tot <p wordt : 
I Ik — Wjf(cp) . 1/ 1 k' 2 tang 2 <p drp (3) 
O 
De schijnbare bewolking, overeenkomende met de ware bewolking 
W, is dan : 
W s — 1 — 2/jt (P—IW) (4) 
ls Z de op hetzelfde tijdstip geregistreerde duur van den zonne- 
schijn, dan geldt hiervoor de uitdrukking 
1 — Z — R — W V \ -j- P tang 2 q (5) 
waarin q de zenithsafstand is van de zon. 
Zijn W s en R door de waarneming gegeven, dan is het dus, 
theoretisch, mogelijk om uit (4) en (5), met behulp van (2) en (3) 
de twee onbekenden: W en k te berekenen. 
Feitelijk echter bestaat er geen andere mogelijkheid om tot een 
resultaat te komen dan, voor verschillende waarden van k, W en R 
te berekenen voor een reeks van waarden der hulpgrootheid (i. 
In de volgende berekeningen is voor den zenithsafstand van de 
zon te 2 p.m. aangenomen voor den zomer (Juni— -Juli.) de waarde 
37°42' 5 , voor den winter (December — Januari) 78°37'. 
In de tabel VI vindt men de resultaten der rekening voor de 
zomermaanden en den bolvorm (k = 1) ; hieruit blijkt dat, inderdaad, 
op grond der aangenomen onderstelling, rekenschap kan worden 
gegeven van de resultaten der waarneming, wat betreft de grootheid 
van de som van bewolking en duur van zonneschijn. De eerste ver- 
grootingsfactor, 1 -j- sin <p, leidt tot waarden die een weinig te groot 
zijn; de tweede, 2 — coRtp, tot een juist maximum; de laatste, 2 — cosp, 
tot een waarde, die iets kleiner is dan 130. 
Minder juist is de plaats waar het maximum voorkomt, dat in 
tabel IV correspondeert mer een schijnbare bewolking van 4, terwijl 
in tabel VI de grootste waarde correspondeert met een schijnbare 
bewolking van 6.5 en 5.5. De laatste vergrootingsfactor, 2 — cos <p , 
geeft de beste resultaten, omdat daarvoor de berekende duur van 
zonneschijn voor de zware bewolking 7—8 kleiner is dan in de 
