274 
pijpen, zoo sterk mogelijk aangeblazen, mits niet voerend tot over- 
slaan, of buitengewone onrust, geven van uit 1 M. afstand bij 
opname in de camera silenta (volmaakt rustige nulstand, ontbreken 
van resonantie in het vertrek, welks wand met dik paardenhaar 
bekleed is) den volgenden uitslag : a, 3 (5), ais, 5, b , 1 (3), c s 1 
(5), cis 2 2 (3), d 2 1 (2), dis , 1, 1, ƒ„ 1, 1, g 2 3 (2), 2 1 /, 
(1), a 2 4 (2), tm 2 3 (2), 6 2 2, c, 2, cis, 1, t/ 3 1, dis, 1 (2), c 8 4 (6) 1 ). 
De gang van het onderzoek is nu hoogst eenvoudig. Men laat de 
op 1 meter geplaatste orgelpijp toon voor toon tweemaal klinken, 
eenmaal met het boortoestel, een ander maal met den vergelijkings- 
trechter. De verhouding van beide getallen doet de versterking 
kennen. 
§ 2. Hoortoestellen met electie, zonder te hulp nemen van vreemde 
energie. 
In de reeds aangehaalde verhandeling werd een indeeling der 
hoortoestellen beproefd in 5 rubrieken : 1°. toestellen, een verloren 
gegaan geleidingstoestel vervangend, 2°. de geluidsbron als het ware 
naderbij brengend, 3°. de opvangruimte vergrootend, 4°. een bepaalde 
groep van tonen door resonantie versterkend, 5°. versterkend door 
te hulp nemen van vreemde energie. Kortheidshalve worden hier 
slechts de twee laatste groepen behandeld. 
Tot de rubriek der hoortoestellen met electie voor bepaalde tonen 
behoort het overgroote deel der hoorhoorns, die men door doove 
lieden ziet gebruiken. In zulke toestellen berust de geluidsversterking 
echter niet uitsluitend op electie maar wordt zij daarenboven verkregen 
door vergrooting van de opvangvlakte en het verminderen van den 
afstand tot den spreker. In sterke mate komen zulke neveneigen- 
schappen toe aan een toestel van Guye, dat hier te land groote 
verbreiding heeft verkregen. Toetst men het aan de instelmethode en 
vraagt men zich af hoeveel maal sterker het geluid door dit toestel 
toon voor toon wordt, dan is de bevinding als volgt: (zie p. 275) 
Van de 3 bepalingen, met dit toestel uitgevoerd, is die in resonantie- 
vrije opstelling de betrouwbaarste. Bij de vroeger toegepaste methode 
bleef de mogelijkheid, dat een verwringen der uitkomsten plaats had 
door bevoorrechting van bepaalde tonen. Hier is deze stoornis geheel 
uitgesloten, daar geen andere resonanties voorhanden zijn, dan die, 
welke in het menschelijk oor juist zoo worden aangetroffen (gehoor- 
gang, oorschelp). 
1 ) Be tusschen haakjes geplaatste cijfers hebben betrekking op een opname in 
een ander vertrek, waarin een deel der proeven plaats had. 
