282 
de som van de twee andere, dan is de uitspreiding van vloeistof 
3 tusschen 1 en 2 niet mogelijk en zullen de afzonderlijke druppeltjes 
van 3 zich moeilijker met elkaar vereenigen. 
6. Ten einde deze overwegingen aan het experiment te toetsen, 
heb ik het gedrag van eenige verschillende kolloidale oplossingen 
ten opzichte van een tweede vloeistof onderzocht, Eenige voorloopige 
resultaten worden hier medegedeeld. 
Tn de eerste plaats kolloidaal goud. 
Een roode goudoplossing werd verkregen door inleiden van CO 
in een verdunde oplossing van AnCl 3 . Werd bij deze oplossing voor- 
zichtig isobutylalkohol gedruppeld of een verzadigde oplossing van 
isobutylalkohol in water, dan bleef de kolloidale oplossing onver- 
anderd. Geen spoor van coagulatie, die zich door eene kleursver- 
andering naar het blauw-violette zou openbaren, werd waargenomen. 
In homogene oplossing heeft isobutylalkohol dus geen invloed op 
de stabiliteit van de kolloidale goudoplossing. 
Zoodra echter de grens van oplosbaarheid van den butylalkohol 
overschreden was en deze zich als een tweede laag af ging zetten, 
verdween het goud bij schudden langzamerhand uit het water en 
verzamelde het zich in de grenslaag. Deze wordt daardoor prachtig 
gekleurd, bij doorvallend licht blauw, bij opvallend licht goudglanzend . l ) 
7. Evenals butylalkohol gedragen zich verschillende andere op- 
losmiddelen, zooals amylalkohol, benzol, benzine, tetrachloorkoolstof, 
zwavelkoolstof 2 ), aether. 
8. Goudoplossingen, die op andere wijze bereid waren, (bijv. door 
electrische verstuiving van gouddraad of door reductie van AuCl s 
met een oplossing van P in aether) en rood of roodviolet van kleur, 
gedroegen zich op gelijke wijze: het goud zette zich blauw aan het 
grensvlak af. Iets afwijkend gedroeg zich alleen een meer bruin 
b Daar de alkohollaag het glas niet benat, doordat zicli een dun waterlaagje 
tusschen den alkohol en het glas indringt, is de geheele alkoholphase (bovenste laag) 
aan de onderkant en aan de glaszijde omgeven door een water-alkohol-grens, 
waarin het goud zeer homogeen verdeeld is. Aanvankelijk krijgt men daardoor den 
indruk, alsof de alkoholphase zelf gekleurd was. Houdt men echter het buisje, 
waarin zich de vloeistoffen bevinden, scheef, dan blijft het goud iets bij de vloeistof 
terug en blijkt het, dat deze kleurloos is. 
2 ) Zwavelkoolstof vormt bij water de onderste laag ; deze is geheel omhuld door 
een dun prachtig blauw gekleurd huidje van goud, dat zich in de grens tusschen 
zwavelkoolstof en water verzameld heeft: een zeer fraaie demonstratie van het feit 
dat water zich tusschen het glas en de zwavelkoolstof indringt. Ook bij het schud- 
den wordt iedere druppel zwavelkoolstof door goud, dat aan de oppervlakte ge- 
adhereerd is, blauw gekleurd en gelijkt het dus alsof de vloeistof zelf die kleur 
had; door wat uit te pipetteeren blijkt echter, dat dit niet zoo is. 
