331 
voor den dag, die verklaard konden worden door aanwezigheid van 
een lichter bijmengsel aan te nemen. Een bevestiging van dit ver- 
moeden werd geleverd door de bepalingen van het kookpunt en 
van de kritische temperatuur. 
De dampdichtheid werd bepaald door weging, 
Hiertoe werd gebruikt een glazen bol van ongeveer 0.4 Liter 
inhoud, voorzien van een buisje met kraan en een slijpstuk, waar- 
mede hij verbonden kon worden aan het butaanreservoir, de kwik- 
pomp en den open kwikmanometer. 
Het volume van den bol werd bepaald door weging met lucht 
Het gewicht van den met de kwikpomp zoo goed mogelijk leegge- 
pompten bol werd bepaald. Hij deze en de volgende wegingen werd 
aan den anderen arm van de balans een gesloten tarraballon van 
ongeveer hetzelfde uitwendige volume opgehangen. Beide bollen bleven 
zoolang aan de balans hangen, totdat de evenwichtstand niet meer 
veranderde. 
De druk van de lucht en later van het butaan werd vooreerst 
gelijk genomen aan dien van den dampkring. Daartoe was een buis 
van eenige nieters lengte met een kraan aan het uiteinde verbonden 
aan den toestel. Het gas werd toegelaten tot een overdruk van 
ongeveer 1 mM. Door de kraan aan het uiteinde van de lange buis 
even open te zetten werd deze overdruk afgelaten, zonder tempera- 
tuurverandering van beteekenis, en zonder dat er buitenlucht kon 
binnendringen in den bol. Onmiddellijk na de* sluiting werden tem- 
peratuur en barometerstand afgelezen. De bol werd vervolgens ge- 
wogen. De vulling met butaandamp had plaats, nadat de bol driemaal 
ermede was doorgespoeld. 
De barometerstanden werden op 0° herleid. In de gevonden ge- 
wichten bij de bepalingen boven 0° werd een correctie aangebracht 
voor de uitzetting van het glas. 
Op dezelfde wijze werd de ballon bij 0° met butaandamp gevuld 
en gewogen. De ballon werd daartoe minstens een half uur lang in 
ijs geplaatst. Bij de vulling werd ook het reservoir met ijs omgeven, 
om mogelijk overdistilleeren van vloeistof te voorkomen. Na de weging 
werd wederom ter controle het gewicht van den ledigen bol bepaald. 
Daarna werden bepalingen bij kamertemperatuur verricht bij 7, 
atm. en bij V 4 atm. De druk werd in dit geval op den kwikmano- 
meter afgelezen. Het bleek noodig de volumevermindering ten gevolge 
van den verminderden, inwendigen druk te bepalen. Daartoe werd 
de lucht in den bol aanwezig bij een druk van 7., atm. gewogen. 
Ten slotte werden bij 0° nog twee metingen met butaandamp 
gedaan bij 7, en */, atm. 
