333 
RT k R' 2 Tk 
A = RT ; B = SS ; C = - — — <£, enz. 
PA; P/c 
55, (£ enz. stellen de „gereduceerde viriaalcoëfficienten” voor, 
grootheden, die nog slechts afhangen van T, en behoudens kleine 
afwijkingen, voor verschillende stoffen gelijk moeten zijn. 
D en de verdere coëfficiënten zijn te verwaarloozen voor p <( l ^pk- 
De vergelijking (1) gaat dan voor p als onafhankelijk veranderlijke 
over in de volgende: 
f RT C — B‘ 2 \ 
P v = RT + — p + r J (2) 
Het theoretisch normaalvolume van zuiver butaan is 
22412 : 58.08 = 386.0 
(waarin 22412 het Avogadro’sche getal voorstelt, en 58.08 het mole- 
culair gewicht van butaan). De hiermede berekende constanten ver- 
toonden groote afwijkingen van de gereduceerde toestandsvergelijking. 
Dit vindt een behoorlijke verklaring in de omstandigheid, dat het 
butaan niet geheel zuiver was. Het was daarom beter, het theoretisch 
normaalvolume als onbekende te beschouwen en het evenals de 
constanten der vergelijking uit de waarnemingen af te leiden. Daartoe 
dienden de wegingen bij 0 J bij drie verschillende drukkingen. 
In verg. (2) substitueerende resp. p 5 , v b en p 0 , v e en de zoo ver- 
kregen vergelijkingen op elkaar deelende, krijgen we de volgende : 
P 5^5 
Pt V 6 
B 
RT 
(Pi — Pt) 
B- 
2'z P*) 
(PsTPt) 
.(3) 
Voor v b en v„ mag in deze vergelijking het volume van 1 gram 
in cM 8 . geschreven worden. De term, die C bevat, is van geringe 
beteekenis. C kan dus met voldoende nauwkeurigheid berekend 
worden uit de die met behulp van een aantal andere stoffen 
bepaald is. 
Uit de verg. (3) werd berekend B = — 0.044Ö. 
Op dezelfde wijze werd uit de tweede en de zesde weging gevonden 
B = — 0.0432. Voor B werd het gemiddelde genomen: B = 0.0436. 
Uit verg. (2) volgt nu het theoretisch normaalvolume van het 
gebruikte butaan : het wordt 386.9. 
Het verschil met de waarde voor zuiver butaan (386.0) geeft iets 
te kennen omtrent de onzuiverheid : het wijst op de aanwezigheid 
van een lichter bijmengsel. Het verschil is kleiner dan O.3°/ 0 < 
Met het aldus bepaalde normaalvolume worden nu de viriaal- 
coëfficienten bij de andere metingen gevonden. 
