Waarin de indices i en 2 betrekking hebben rèsp. op butaan eri 
lucht van 15.5°, terwijl 
ö. 
G. 
'pA 
en 
P A 
4 G. 0 00001 
*R 
0.02 
= 0 0005. 
Uit deze vergelijkingen volgt voor de viscositeit van butaandamp 
ten opzichte van die van lucht van 15.5° 
Bij 14.7° 
- = 0.4661. 
V* 
Bij 16.0° 0.4666. 
Bij 100° 0.6059. 
Voor de viscositeit van lucht bij 15.5° geeft Rankink 0.0001803. 
Dan vinden we voor de viscositeit van normaal butaan 
temp. 14.7 i] 0.00008404 
16 0 0.00008413 
100.0 0.0001092 
Van de overige verzadigde koolwaterstoffen vinden wij alleen 
vermeld 
methaan temp. 0° 
20 ° 
isopentaan 100° 
Graham 
0.0001040 
1201 
0.00008851 Rappenecker 2 ) 
212°. 5 0.0001164 
De formule van Suthbrland geeft het verband aan tusschen de 
temperatuur en de viscositeit .van den damp. Zij luidt : 
T 0 +C 
Vi — Vo T , la T] + C * 
Voor de constante C leidt Rappenecker uit zijn uitkomsten af voor 
isopentaan 500; voor normaal butaan berekenen wij uit onze gege- 
vens C — 349. De opgaven van Graham leveren een negatieve C. 
Met isopentaan van 100.0° C. stemt overeen normaal butaan van 
70.0° (gereduceerde temperatuur t = 0.809). Uit de formule van 
Sutherland volgt voor de viscositeit van butaan bij deze temperatuur 
0.0001005. 
Om deze beide uitkomsten voor : = 0.809 met elkander te kunnen 
vergelijken hebben wij de constante tj-' M l k r T k — % p k \ die door 
Kamerlingh Onnes voor vloeistoffen is afgeleid 3 ), voor de dampen 
9 Graham, Phil. Trans Lond III. p. 573; 1864. 
2 ) Rappenecker, Zs. Ph. Gh. 72, 695; 1910. 
3 ) Leiden Gomm. SuppL N°. 23, p. 85. 
