362 
lichtenergie, waarmee geprikkeld is. (Zoo is bij 50 M. K. S. de reactietijd 
30 minuten, bij 1 M. K. S. bijna 2 uur). 
Ook de maximale kromming, die bereikt wordt is een functie van 
de hoeveelheid lichtenergie, waarmee geprikkeld is. 
In de sterkte van de kromming, die na een bepaalden tijd bereikt 
is, heeft men dus (binnen deze grenzen) een maatstaf, waaruit tot 
de grootte van den prikkel besloten kan worden. 
Deze proeven zijn verder voortgezet met grootere lichthoeveelheden 
en hebben het resultaat opgeleverd, dat verwacht mocht worden. 
De reactie, die na prikkeling met een bepaalde hoeveelheid licht- 
energie optreedt, is voor die hoeveelheid energie constant, wanneer 
maar de prikkel in betrekkelijk korten tijd wordt toegediend. Is de 
hoeveelheid energie in langeren tijd toegediend, dan treden zooge- 
naamde stemmingsverschijnselen op (Blaauw, Pringsheim), die ik 
binnenkort uitvoeriger hoop te bespreken. 
Wordt met méér dan 100 M.K.S. geprikkeld, dan blijft de sterkte 
van de kromming ongeveer dezelfde. Dient men echter aanzienlijk 
veel meer toe bijv. 1200 M.K.S. bij 23° 0. dan is het krommings- 
etfect merkbaar geringer; dit gaat zoo door tot bij 6000 M.K.S. een 
nieuw verschijnsel zichtbaar wordt, dat bij ongeveer 18000 M.K.S. 
een maximum bereikt, de negatieve krommingen. Daar uit de rnede- 
deelingen van van der Wolk 2 ) f en de recente van Wilschke 3 j ge- 
bleken was, dat bij deze lichthoeveelheden positieve krommingen 
van de basis te verwachten waren en het gewenscht leek een der- 
gehjken invloed uit te sluiten, werd verhinderd, dat licht tot de 
basis toetrad. Hiervoor werd om elk plantje een zwart koperen 
buisje geplaatst, dat op de aarde rustte en dat, doordat het nergens 
van den langeren praesentatietijd bij geringe centrifugaalkrachten. Voor dit geval 
heeft Maillefer (Buil. Soc. Vaud. Vol. 48 1912) de formule i (t — k) — constant 
mathematisch afgeleid (de reactietijd is gelijk aan den praesentatietijd + een constante 
waarde). Bij tabel 34 van Bach gaat dit op, niet bij tabel 27 van Mevr. Rutten— 
Pekelharing. 
Ingewikkelder is de verlenging van den reactietijd bij prikkeling gedurende den 
geheelen reactietijd, daar bier noch de sterkte van den prikkel (i'X.t) noch de 
prikkelduur (t) constant is. Voor dit geval heeft Tröndle Jahrb. f. Wiss. Bot. 
Bd. 48 1910) de formule i ( t — k) = constant empirisch opgesteld. 
Deze formule wordt niet gesteund door de tabellen, die Tröndle als bewijs 
aanvoert. Tabel 33 van Bach geeft ook volgens Tröndle geen goede waarden 
terwijl tabel 32 van Bach constante reactietijden heeft waarbij t — k. 
Bij de tabellen 34 van Bach en 27 van Mevr. Rutten— Pekelharing is, 
zooals we reeds gezien hebben, niet doorgeprikkeld. 
2 ) Publications sur la Physiologie végétale, Nimègue 1912. 
Sitzungsberichte K. Akad. Wien, Bd. 122, 1913. 
