411 
wordt, doch bovendien dat bij de nagenoeg volkomen magnetische 
verzadiging van de iizerkern de verstrooiing in de nabijheid van 
de centrale doorboring zich sterker doet gevoelen. Het aantal kracht- 
lijnen dat in het velddeel nabij de doorboring in en over het cen- 
trale veldgedeelte gedrongen wordt, neemt daarbij absoluut zoowel 
als relatief toe. De directe meting bevestigt dit trouwens onmiddellijk. 
Met de bismuth-methode vond ik bij den electromagneet van gal- 
vanometer II in het zwakste gedeelte een veld met een gemiddelde 
sterkte van 14J50 ganss, wanneer het sterkste gedeelte 31350 ganss 
bereikt. Bij een zwakker maximale veldsterkte van 20950 ganss 
daalde die gemiddelde waarde tot 5650 ganss. 
Even duidelijk deed zich dit verschijnsel voor bij een nieuwen 
electromagneet van eenigszins anderen vorm en grootte, die voor 
25 ampère gewikkeld is. Hier vind ik : 
bij 21 ampère maximaal 39050 minimaal : 23200 
„ 10 „ „ 36250 „ 19760 
„ 1 „ „ 17010 „ 7417 
Terloops zij opgemerkt dat bij 25 ampère een veldsterkte van 
40000 bereikt werd. Ik hoop dezen electromagneet van poolstukken 
uit ferrocobalt, de legeering van Weiss, te voorzien en daarmede 
een maximum van 43000 ganss ruim te bereiken. 
III. Bepaling van de werkzame veldsterkte. 
Als werkzame veldsterkte duidden wij aan een zoodanige over de 
geheele lengte van de snaar homogene veldsterkte welke bij een 
bepaalde snaarspanning en stroomintensiteit in de snaar denzelfden 
maximalen uitslag teweegbracht als het gebruikte niet-homogene veld. 
Einthoven heeft reeds een methode aangegeven om deze werkzame 
veldsterkte te bepalen met behulp van de electromagnetische demping 
der snaarbeweging. 
Hier volgen nog twee andere methoden die onderling tot ongeveer 
gelijke uitkomst voeren. 
lste methode. 
Wanneer door de snaar een stroom 1 vloeit, dan werkt op de 
snaar een zijdelingsche druk HU, waardoor de snaar zich kromt. 
Hierbij wordt een zekere hoeveelheid poten tieele energie opgezameld. 
Verbreken wij den stroom dan herneemt de snaar bij genoegzame 
spanning haar evenwichtstoestand na eenige gedempte slingeringen 
te hebben uitgevoerd. Bij deze slingerbeweging wordt telkens poten- 
tieele energie in kinetische energie omgezet en omgekeerd. Bij den 
eersten doorgang door den nulstand is de geheele oorspronkelijk aan- 
wezige potentieele energie verdwenen en is uitsluitend kinetische 
28 
Verslagen der Afdeehng Natuurk. Dl. XXII A°. 1913/14 
