428 
respondeert, kan als de overgang tusschen de beide vorige beschouwd 
worden. 
Van het type 3 bezitten wij een voorbeeld in het systeem aether-water. 
Voor de bijzonderheden, welke zich bij dit systeem voordoen zij 
naar mijne publicatie in deze Verslagen *) en naar de 21e bijdrage 
van Prof. van der Waals verwezen 2 j. 
De kans van het voorkomen van type 2 schijnt uit den aard der 
zaak zeer gering; toch is het zeer goed mogelijk, dat verder onder- 
zoek ons een systeem zal doen kennen, waar de afstand tusschen 
het minimum Aan de plooipuntslijn en het eindpunt der driephasen- 
lijn zóó gering is, dat deze kleiner is dan de waarnemingsfouten. 
Dan zullen wij zoo’n systeem noodgedwongen tot type 2 moeten 
rekenen. En dat de kans op eene dergelijke ligging misschien niet 
zoo gering is, als men op het eerste gezicht zou denken, blijkt uit 
mijn onderzoek van liet systeem aether-water, waar zich twee soort- 
gelijke overgangen voordoen. In dit stelsel is de afstand tusschen 
de punten Q 2 en A (zie fig. 43 van de 14e bijdrage van Prof. van 
der Waals) zóó klein, dat het mij niet mogelijk was uit te maken 
of het minimum der plooipuntskromme in de figuur voorkomt, op 
de as ligt of even buiten de figuur zou Avorden gevonden. Evenzoo 
bleek, dat in het kritisch eindpunt de hellingen in de P-T projectie 
van driephasenlijn en plooipuntskromme zóó weinig verschillen, dat 
men ook hier practisch met een overgangsgeval te maken heeft. 
Van het type 1 was tot nu toe geen voorbeeld bekend. In de 
17e bijdrage heeft Prof. van der Waals dit geval dan ook slechts 
kort aangeduid en in fig. '51 een P-T projectie aangegeven, welke 
met dit geval correspondeert, maar de uitvoerige bespreking achter- 
wege gelaten, vooral ook omdat dit geval groote complicaties mee- 
brengt. Het is mij nu echter gelukt een voorbeeld van dit type te 
vinden in het systeem hexaan-water, waarvan ik de bijzonderheden 
in de volgende bladzijden wil beschrijven. 
2. Met synthetisch bereid liexaan van Kahlbaum werd zonder 
verdere zuivering de dampspanningslijn bepaald en de driephasenlijn 
met eene groote hoeveelheid water (47 mol % H 2 0). Voor de vulling 
van de proefbuis werd hierbij, evenals bij het definitieve onderzoek, 
gebruikt gemaakt van den toestel, welke ik in mijne verhandeling 
over het systeem aether-water heb beschreven 8 ). Voor het liexaan 
werden de volgende waarden gevonden : tf : — 235,3, Pi = 30,1 atm. 
) Deze Verslagen. Sept. 1912, p. 437. 
~i Deze Verslagen. October 1912, p. G15. 
Deze Verslagen. Sept. 1912 p. 439, 440 en fig. 1. 
