440 
in aanraking gebracht wordt met hexaan onder den dampdrnk met 
behulp van een alleen voor hexaan permeabele membraan, er hexaan 
naar het tweephasen mengsel zal gaan. De compressibiliteit maakt 
deze conclusie niet onzeker, daar tengevolge van de samendrukking 
de osmotische druk nog vergroot wordt en het qnalitatieve resultaat 
dus niet gewijzigd kan worden. 
Blijft dit gedrag ook bij grootere concentraties bestaan, dan zou het 
driephasenmengsel geplaatst tegenover zuiver hexaan hexaan opnemen, 
maar geplaatst tegenover zuiver water water uitstooten. De thermo- 
dynamische potentiaal van het water in het driephasenmengsel is 
dus grooter dan die van zuiver water; die van hexaan zou onder 
de vermelde aanname kleiner zijn dan die van zuiver hexaan. Brengt 
men hexaan en water, elk onder den dampdrnk, samen, dan stelt 
zich van zelf driephaserieven wicht in. Daarbij treedt dus een stijging 
van den thermodynamischen potentiaal van het water op. 
De thermodynamische potentiaal van één component in een binair 
mengsel wordt aangegeven door: 
Lossen wij nu in een zuivere stof A een weinig van een tweede 
stof B op, dan verandert hierbij de thermodynamische potentiaal 
van A met het bedrag 
of 
X 
X 
' BZ\ 
d.vdp J t 
dp 
dM 1 p l 
Voor de verdunde oplossing gaat deze waarde over in: 
dM l p l — vdp — MRT dx. 
Bij osmotisch evenwicht is deze waarde nul en de osmotische 
druk wordt dus aangegeven door: 
MRT 
dp g =-z dx (1) 
V 
Beschouwt men nu de verandering van den uitwendigen druk, 
indien in A onder den dampdrnk een weinig van B wordt opgelost, 
zóó, dat de verkregen oplossing weder onder haar eigen dampdrnk 
staat, dan is : 
De 
Di d P = (■*, — ■ ®i) 
d 2 Z 
dx"- 
verandering in uitwendigen druk 
bedraagt derhalve : 
