442 
heden slechts één werkelijk stabiel evenwicht is, ’) nmk: 
CH 4 > C (grafiet) + 2H 2 , 
dat, beneden 400°, praktisch geheel aan de methaan-zijde ligt. 
Ontstaat dus dit gas uit een willekeurige koolwaterstof, dan is 
dit een bewijs, dat de gebezigde katalysator in staat is onder de 
omstandigheden van het experiment het werkelijk evenwicht te doen 
intreden. 
De ervaring heeft nu geleerd, dat er onder invloed van bepaalde 
omstandigheden omzettingen kunnen intreden en dus evenwichten 
mogelijk zijn, zonder dat er methaan bij ontwikkeld wordt en kool- 
stof wordt afgescheiden. 
Al deze laatste evenwichten zijn meta-stabiel en de mogelijkheid 
hunner realiseering hangt nauw samen met een doeltreffende keuze van 
omstandigheden en katalysator. Om tot die keuze Ie kunnen komen 
moet men zich eerst de vraag voorleggen, welke katalysatoren voor 
bepaalde omleggingen de meest geschikte zijn * 2 3 ). 
Men heeft bij de koolwaterstoffen o.a. te doen met drie soort 
bindingen : de G-C-, de C-H-, en de H-H-binding. Ter bereiking van 
het werkelijk evenwicht moet de katalysator een werking kunnen 
uitoefenen op alle bindingen (een dislocatie kunnen veroorzaken) 3 ), 
hetgeen alleen mogelijk is wanneer hij zich onder de omstandigheden 
van de katalyse, niet met de te activeeren elementen of combinaties 
daarvan tot stevige verbindingen vereenigt. 
Het moeten aan den anderen kant stoffen zijn, die zich, onder, 
eenigszins gewijzigde omstandigheden, wél zoowel met koolstof als 
met waterstof kunnen vereenigen. (H. J. Prins l.c.). 
Stoffen, die hiervoor in de eerste plaats in aanmerking komen, 
zijn metalen, die zoowel carburen als hydruren vormen. Hun kata- 
lytische werking zal het krachtigst zijn (Prins l.c.) in liet gebied, 
waar deze combinaties in een toestand van dissociatie verkeeren, 
waar dus de activeering liet grootst is, zonder dat de katalysator 
door te groote chemische werking geparalyseerd wordt. 
Tot deze metalen blijken in de eerste plaats nikkel en cobalt te 
!) M. Mayer en V. Altmayer. B 40, 2184 (1907); v. Wartenberg Z. ph. Ch. 
61, 366 (1908) 63 269 (1909). 
2 ) lk verwijs hier naar liet proefschrift van H. J. Prins, Delft 1912, waarin deze, 
steunende op het beginsel der wederkeer! gheid, een .verklaring van de katalytische 
verschijnselen heeft trachten te geven. 
3 ) Recueil 29, 86 (1910). 
