450 
Pliysiologie. — - De Heer Zw aarde mak er biedt eene mededeeling 
aan van den Heer 15. Arisz: ,, Toestandsveranderingen in 
gelatineo p lossingen’ ’ . 
(Mede aangeboden door den Heer Ernst Gohen). 
In een vroegere mededeeling ') zijn een aantal proeven vermeld 
waaruit bleek, dat een gelatineoplossing door een wijziging van de 
temperatuur een verandering ondergaat, waardoor de lichtsterkte 
van het TvNDALL-verschijnsel onder overigens gelijke voorwaarden 
een andere waarde verkrijgt. Voor de intensiteit van het Tyndall- 
verschijnsel is door Lord Rayleigh de volgende formule gegeven : 
v = grootte der deeltjes 
r — afstand der deeltjes 
X = golflengte 
Als deeltjes, die de verstrooiing bewerken, moet men voorname- 
lijk de gelatinedeeltjes beschouwen. Uit de formule kan afgeleid 
worden dat als de grootte der deeltjes n 3 X toeneemt (en daar 
de concentratie gelijkblijft de afstand n X toeneemt) de intensiteit 
?i 4 X grooter wordt. Ik geloof dat er dus alle reden is aan te 
nemen, dat een verandering in de grootte der gelatinedeeltjes aan 
het onderzochte verschijnsel ten grondslag ligt. 
Evenals een aantal andere veranderingen in de gelatineoplossin- 
gen steeds volkomen continu plaats hebben, zoo wordt ook nooit 
bij een bepaalde temperatuur plotseling een intensiteitsverandering 
van het TYNDALL-verschijnsel waargenomen. Er kan dus niet een 
tempera! uur bestaan, waarbij de grootte der gelatinedeeltjes op eens 
verandert; veeleer moet aangenomen worden, dat groote en kleine 
deeltjes altijd naast elkaar voorkomen, en als in een oplossing een 
verandering van de intensiteit optreedt, wijst dit op een wijziging in de 
onderlinge verhouding. Het is waarschijnlijk, dat er een groot aantal 
mogelijke, combinaties bestaat; in het volgende zal voor de eenvou- 
digheid worden aangenomen, dat de gelatine slechts in twee vormen 
voorkomt, groote (G) en kleine (K) deeltjes, zoodat men kan zeggen: 
G 
-=rm- 
Gm-K 
Ik heb mijn vroegere bepalingen aangevuld door het verband 
tusschen de temperatuur en de evenwichtsintensiteit bij die tempera- 
tuur voor verschillende concentraties vast te stellen. Daarvoor is weer 
L Zittingverslag der Academie van Juni 1913. 
