453 
de viscositeit met stijgend gelatinegehalte toeneemt. Daar de vis- 
cositeits veranderingen a!s gevolg van de verwarming in de 
Va °/„ oplossing op het oogenblik der verdunning nog niet waren 
opgehouden, moet aangenomen worden dat het evenwicht tusschen 
groote en kleine deeltjes zich nog niet had ingesteld. De toestand bij 
de conc. c x ( x / 3 %) moet dus voorgesteld worden door een punt 
beneden de evenwichtslijn, b.v. a. Op het oogenblik der verdunning 
van c, tot c 3 , ondergaat het aantal groote deeltjes slechts een geringe 
verandering, zoodat bij c 3 de toestand door b voorgesteld worden 
Fig. 2. Invloed van de verdunning van een gelatine- 
oplossing op de viscositeit. 
N N is de evenwichtslijn. 
de pijlen geven aan in welke richting een verande. 
plaats heeft. 
kan. Dit punt ligt boven de evenwichtslijn ; een geleidelijk afnemen 
der viscositeit is hiervan het gevolg, dat pas ophoudt als de even- 
wichtstoestand p bereikt is. 
Dat hierbij werkelijk een nadering tot het evenwicht onder de 
gegeven temperatuur en concentratie plaats heeft, kan bewezen worden 
door een gedeelte der verdunde ( x / 4 °/ 0 ) oplossing eenige minuten op 
70° te verwarmen, en daarna weer op 20° terug te brengen. Bij 
die hooge temperatuur is de evenwichtsverhouding voor de x / 4 °/ 0 
oplossing snel bereikt, zoodat er na de afkoeling minder groote 
deelrjes zijn dan in het evenwicht (in tig. 2 door d voorgesteld) ; nu 
moet een toenemen der viscositeit gevonden worden. In tabel I kan 
men zien, dat werkelijk een neiging bestaat in beide gevallen tot 
dezelfde eindwaarde te naderen. 
