403 
maar er zal een lijn gevolgd worden, waarlangs het aantal groote 
deeltjes maar weinig verandert : a — z. De verandering kan natuurlijk 
zoover gaan tot de lijn der zwellingsmaxima L — L bereikt is en 
niet verder; en deze wordt hier zooals uit de tig. is te zien, bereikt 
bij een geringer watergehalte dan wanneer de verandering door a — a 
wordt voorgesteld. Toevoering van slechts een zeer kleine hoeveel- 
heid water heeft plaats, als de droge gelatine met waterdamp wordt 
in aanraking gebracht. Zwelling in waterdamp en in water kan niet 
tot hetzelfde resultaat voeren. 
Men zal hier het door Von Schroeder beschreven paradoxale ver- 
schijnsel herkennen, dat gelatine die in damp maximaal gezwollen is, 
nog veel meer water opneemt als zij daarna, in vloeibaar water over- 
gebracht wordt, wat naar hij meende met de tweede hoofdwet strijdt. 
Aan de hand van de gegeven beschouwingen kan men zich een voor- 
stelling vormen welke invloeden hierbij werkzaam zijn. 
Scheikunde. — De Heer Schreinemakers biedt eene mededeelinff 
o 
aan over: ,,Evenwichten in ternaire stelsels IX.” 
Wij zullen thans het vierphasenevenwicht F F' - j- L -|- G in 
verband met de verzadigings- en dampverzadigingskurven onder 
eigen dampdruk van F en van F' beschouwen. 
Deze verzadigingskurven onder eigen dampdruk kunnen ten opzichte 
van elkaar op verschillende wijze liggen. 1°. zij snijden elkaar; 
2°. zij raken elkaar; 3°. zij liggen buiten elkaar; 4°. de eene omsluit 
de andere. 
Beschouwen wij eerst tig. 2, waarin de voluitgetrokkene kurven 
de verzadigings-, de gestippelde kurven de dampverzadigingskurven 
van F en F' onder eigen dampdruk voorstellen. 
Bij de beschouwde temperatuur is dus iedere vloeistof van kurve 
fxyg met vast F verzadigd en met een damp der bijbehoorende 
kurve f l g 1 in evenwicht; iedere vloeistof van kurve fx'y'g is met 
vast F' verzadigd en met een damp van de bijbehoorende kurve 
j\9i ïh evenwicht. Daar al deze vloeistoffen onder eigen dampdruk 
staan, zoo verandert, zooals wij vroeger gezien hebben, de druk langs 
deze kurven. 
Men kan zich nu de volgende vraag stellen. Beschouwt men p 
als een punt der verzadiging^ urve van F, dan behoort het tot een 
druk P; beschouwt men ƒ als een punt der verzadigingskurve van 
