476 
Natuurkunde. De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Supple- 
ment N\ 32 a bij de mededeelingen uit liet Natuurkundig 
Laboratorium te Leiden: W. H. Keesom. „ Over de magnetisatie 
van ferromagnetische lichamen in verhand met de aanname 
eener nulpuntsenergie.” 
(Mede aangeboden door den Heer H. A. Lorentz). 
Aangeboden in de vergadering van 27 September 1913. 
I. Over de spontane magnetisatie. 
§ 1. Inleiding. Dat de theorie der quanta ook op de rotaties der 
gasmoleeulen moet worden toegepast, is het eerst door Nernst ') uitge- 
sproken. Sedert hebben de metingen van Eucken * 2 3 ) en die van Scheel 
en Heuse s ) het door Kamerlingh Onnes 4 5 ) uitgesproken vermoeden, 
dat de volgens de genoemde toepassing te verwachten afname van 
de specifieke warmte bij constant volume voor waterstof in den 
gastoestand reeds bij bereikbare temperaturen zou optreden, bevestigd 
en daarmede de noodzakelijkheid dier toepassing zeer duidelijk 
aangewezen. Tevens hebben zij voor eene meer in bijzonderheden 
gaande behandeling der vraag 6 ) naar de wijze, waarop de theorie 
der quanta op de moleculaire rotaties moet worden toegepast, 
belangrijke gegevens geleverd. 
Einstein en Stern 6 ) vinden, wat het algemeen beloop betreft, eene 
goede overeenstemming met de metingen van Eucken door te 
onderstellen, dat de gemiddelde rotatieenergie van een molecuul bij 
de temperatuur T bepaald wordt door de formule, die Planck 
laatstelijk 7 ) voor de gemiddelde energie bij de temperatuur T van 
een oscillator met bepaalde frequentie heeft opgesteld, en waarin de 
aanname eener kinetische energie bij het absolute nulpunt ligt 
opgesloten. Als frequentie wordt voor het draaiende molecuul 
9 W. Nernst. ZS. f. Elektrochem. 17 (1911), p. 270 W. Neknst en F. A. 
Ltndemann, ibid. p. 825. Zie ook A. Einstein, Rapports conseil Solvay 1911, p. 432. 
2 ) A. Eucken. Berlin Sitz.-Ber. 1912, p. 141. 
3 ) K Scheel en W. Heuse. Berlin Sitz.-Ber. 1913, p. 44. Ann. d. Phys. (4) 
40 (1913;, p. 473. 
4 ) Rapports conseil Solvay 1911, p. 301. ZS. f. Elektrochein. 17 (1911), p. 
826. Vergel. ook H. Kamerlingh Onnes en W. H. Keesom. Math. Enz. V 10, 
Leiden Comm. Suppl. N°. 23, § 57 f. 
5 ) Deze vraag is ook voor de thermische toestandsvergelijking van belang, vergel. 
Suppl. N n . 25 § 3 f (Sept. 1912). 
c ) A. Einstein en O. Stern. Ann. d. Phys. (4) 40 (1913), p. 551. 
7 ) Zie M. Planck. Warmestrahlung, 2 :r Aufl., p. 140. 
