478 
Inplaats nu van de moleculaire rofatiebeweging in het gas in haai 1 
geheel beschouwd te ontleden in de rotaties der afzonderlijke mole- 
culen kan men in navolging van Jeans en Debije haar ook in een 
systeem van staande golven ontleden. De aldus te voorschijn tredende 
elementaire bewegingen stemmen in eigenschappen geheel met die 
van een oscillator van Peanck met bepaalde frequentie overeen. 
Het schijnt mij toe, dat de beschouwing van het evenwicht tusschen 
zwarte straling en de moleculaire rotatiebeweging op overeenkomstige 
wijze als in Suppl. N°. 30a voor de translatiebeweging geschiedde, 
er toe leidt, dat op iedere zoodanige hoofdtrillingswijze in het systeem 
de formule van Peanck moet toegepast worden. Dit geschiedt in § 2. 
De aldaar verkregen uitdrukking voor de energie der moleculaire 
rotaties vergelijkende met de experimenteele gegevens betreffende de 
specifieke warmte van waterstof, verkrijgt men over het algemeen 
genomen eene overeenstemming, die even goed is als de door 
Einstein en Stern gevondene. Bij de gewone en niet zeer lage tem- 
peraturen, voor welke de resultaten van Eucken door Scheel en 
Heuse bevestigd gevonden zijn, treden ook nu afwijkingen op, die, 
evenals de door Einstein en Stern gevondene, niet aan waarnemings- 
fouten kunnen worden toegeschreven. Deze afwijkingen verschillen 
van de door Einstein en Stern gevondene in deze opzichten, dat 
zij alle in dezelfde richting zijn, nl. zoo dat de experimenteele waarde 
gegeven worden. Intusschen is in de waarnemingen voor het door hem bij hoogere 
temperaturen gevonden niet monotone beloop der specifieke warmte geene aan- 
wijzing voorhanden, en wordt anderzijds een verder onderzoek gegrond op de aan- 
name eener nulpuntsenergie gerechtvaardigd door de ook op ander gebied sedert 
te voorschijn getreden aanwijzingen voor het bestaan hiervan: vergel. voor de 
moleculaire translatiebeweging in gassen: H. KamerlIngh Onnes en W. H. Keesom, 
mededeeling aan het WoLFSKEHL-congres, Göttingen 1913, W. H. Keesom, Suppl 
N°. 30a (Mei’13), voor de vrije electronen in metalen : W. H. Keesom, Suppl. N°. 305 
(Mei 13), betreffende de afwijkingen van de wet van Curie bij paramagnetische 
stoffen: E. Oosterhuis, Suppl. N°. 31 (Juni ’13), betreffende de spontane magne- 
tisatie van ferromagnetische stoffen: deze meded. I, betreffende de afhankelijkheid 
van de temperatuur van het moleculair magnetisch moment van ferro-magnetische 
stollen boven het Curie punt: deze Meded. II, aan welke als, hoewel voorloopig 
weinig dwingend, misschien in dezelfde richting wijzend nog zouden kunnen 
worden toegevoegd : het gedrag van de di-electrische constante van aethylaether 
(zie eene volgende mededeeling), de afwijking bij lage temperaturen van de wet 
van J. Becquerel betreffende de breedte van sommige absorptiebanden (verg. J. 
Becquerel en H. Kamerlingh Onnes, Meded. N". 103 § 5, Eebr. ’08), het 
gedrag van den coëfficiënt van inwendige wrijving van gassen bij lage tempe- 
raturen, verg. W. H. Keesom, Suppl. N . 25 § 6 (Sept. ’12), H. Kamerlingh 
Onnes, C. Dorsman en Sophus Weber, Meded. NI 134 abc (Maart 
April ’13). 
