479 
grooter is dan de berekende *), en dat zij regelmatig met de tempe- 
ratuur ioenemen. Deze punten schijnen ten gunste van de in § 2 
gemaakte onderstellingen te spreken, in zooverre dat het gemak- 
kelijker schijnt door het „optreden van een nieuwen vrijheidsgraad” 
van afwijkingen, die een beloop als zooeven genoemd vertoonen, 
rekenschap te geven, dan van afwijkingen als door Einstein en Stern 
gevonden werden. Daar staat echter tegenover, dat het mogelijk 
ongelijk zijn van de beide hoofdtraagheids-momenten, die in dit 
gebied de bijdrage van de rotatiebewegingen tot de specifieke 
warmte van waterstof beheerschen, verondersteld dat het derde 
hoofdtraagheids-moment zoo klein is dat in dit gebied de rotatie om 
de daaraan correspondeerende as nog geene merkbare of slechts 
eene geringe bijdrage levert, misschien ook afwijkingen als de door 
Einstein en Stern bij de aanname van gelijkheid dier traagheids- 
momenten gevondene tot gevolg zoude kunnen hebben, 
Alvorens echter een dezer nieuwe hj 7 pothesen in te voeren 
scheen het me wenschelijk de in § 2 opgestelde uitdrukking voor 
de energie der moleculaire rotaties aan andere verschijnselen te 
toetsen. Daar volgens de theorie van Langevin de rotatie-energie der 
moleculen een bepalenden invloed heeft op de magnetisatie van 
paramagnetische stoffen, kan deze daarvoor dienen. Dr. Oosterhuis, 
die met goed gevolg de theorie der quanta met invoering van 
de nulpuntsenergie volgens Einstein en Stern toepaste ter ver- 
klaring van de afwijkingen, die de susceptibiliteit van eenige 
paramagnetische stoffen van de wet van Curie vertoont, was zoo 
vriendelijk behalve de door Einstein en Stern gegeven uitdruk- 
king voor de energie der rotaties, op mijn verzoek ook de in 
§ 2 medegedeelde uitdrukking te toetsen 2 ). Hij vond dat die afwijkingen 
met behulp van laatstgenoemde uitdrukking niet veel beter worden 
voorgesteld dan met behulp van de eenvoudigere vau Einstein en 
Stern. Eene duidelijke beslissing tusscben deze beide uitdrukkingen 
werd niet verkregen. 
Ik heb toen gemeend, dat misschien de spontane magnetisatie van 
ferromagnetische stoffen nog een meer gevoelig criterium tot toetsing 
van de in § 2 opgestelde uitdrukking voor de energie der moleculaire 
rotaties zou kunnen opleveren. In $ 3 wordt hiertoe de in § 2 
verkregen uitkomst in de theorie van Weiss voor ferromagnetische 
stoffen ingevoerd, waarbij te bedenken is dat de energie der 
moleculaire rotaties door de aanwezigheid van een richtend veld 
!) Ditzelfde geldt voor de door Sackur 1 c. gevonden afwijkingen. 
2 ) E. Oosterhuis. Meded. Suppl. N°. 31 (Juni 1913), §7. 
