496 
ruimte binnen de magneten inbegrepen. H is bij de opvattingen A 
en B niet hetzelfde. Bij de opvatting A moet men zich over de 
magneten „magnetisme” verdeeld denken, en de magnetische kracht 
zoeken, die dit magnetisme te weeg brengt. Hierbij kan zich dan 
nog voegen de magnetische kracht die door eventueele electrische 
stroomen wordt teweeggebracht. Bij de opvatting B heeft men met 
de kracht H te doen, die volgens de vergelijkingen der electronen- 
theorie door de circuleerende electriciteit wordt teweeggebracht. 
Wat het moleculaire veld betreft zullen we ons voorstellen, dat 
dit neerkomt op koppels, die het eene molecuul op het andere uit- 
oefent door werkingen die niet tot de gewone magnetische belmoren, 
en dat er geen sprake van is, dat bij opvatting B het moleculaire 
veld .door eene inductiewerking het moment van een magneet zou 
kunnen veranderen. Het arbeidsvermogen per volume-eenheid wegens 
het moleculaire veld kan geschreven worden 
— k kM\ 
als kM het moleculaire veld voorstelt. 
We volgen nu den gedachtengang van § 52a. We beschouwen 
dus een physisch oneindig kleinen bol met het volume B binnen 
het gemagnetiseerde lichaam. Het veld daarin teweeggebracht door 
wat er buiten ligt wordt met 2 aangewezen, het veld dat te wijten 
is aan hetgeen binnen den bol ligt met 1. 
Het arbeidsvermogen binnen den bol aan 2 te wijten zij : Ba, 
dat binnen den bol, te wijten aan de superpositie van 2 en I : Bk, 
,, >! )> >> }> >> >} -1 • Bc. 
Bij de berekening van het laatste onderscheiden wij : 
het arbeidsvermogen (eigen energie) van eiken zich in B bevin- 
denden elementairen magneet afzonderlijk; de som daarvan zij Bp; 
het arbeidsvermogen, dat te danken is . aan het gesuperponeerd 
zijn der velden der verschillende elementaire magneten: Bq. 
We berekenen p en q voor de geheele ruimte (buiten B slechts 
aether onderstelde) en moeten dan van deze som aftrekken hetgeen 
de elementaire magneten binnen den bol in de uitwendige ruimte 
aan arbeidsvermogen opleveren. Zij dit Br. 
Dan is 
c = p + q — r. 
Zij verder BU r het arbeidsvermogen der (roteerende) warmte- 
beweging, die zich tegen het richten der deeltjes verzet ( U r is dus 
hier gerekend per volume-eenheid). 
Dan is de geheele energie per volume-eenheid : 
U = a-\-b-\-p-\-q — r — ^ kM 2 U r . 
