536 
Plantkunde. — De Heer Went biedt een mededeeling aan van den 
Heer W. H. Abisz over: ,, Licht stemming bij de haver”. 
(Mede aangeboden door den Heer J. W. Moll). 
b 1 . Inleiding. 
In deze voorloopige mededeeling zal besproken worden een reeks 
van verschijnselen, die men gewoon is samen te vatten als stem- 
mingsverschijnselen. Onder stemming pleegt men te verstaan den 
toestand van een orgaan, die bepaalt met welk effect het op een 
prikkel van een bepaalde sterkte reageert. Verandering van stemming 
blijkt dus uit een veranderde reactie ten opzichte van een prikkel 
van dezelfde grootte. Zoo is reeds langen tijd bekend, dat in het 
licht gegroeide planten tegenover een éénzijdige belichting niet 
dezelfde gevoeligheid vertoonen als geëtioleerde. Pringsheim ') heeft 
in een reeks van onderzoekingen getracht deze processen nader te 
leeren kennen, terwijl zoo juist een onderzoek van Clark * 2 ) ver- 
schenen is, dat als uitbreiding van Pringsheim’s onderzoekingen in 
vele gevallen aanknoopingspunten met de hier mee te deelen resul- 
taten biedt. De uitkomsten door Clark en mij verkregen, wijken 
op een fundamenteel punt van elkaar af, de geldigheid van de 
energiewet voor de negatieve reactie. 
Ook onze waarnemingen over den invloed van alzijdige voor- en 
nabelichting bieden in het oog vallende verschilpunten. Waar ge- 
lukkig Clark’s publicatie voor het afsluiten van deze onderzoekingen 
verschenen is, heb ik zijn resultaten door controleproeven kunnen 
toetsen, die tenminste bij den invloed van de alzijdige nabelichting 
zijn afwijkende resultaten voldoende hebben opgehelderd. Voor een 
gedetailleerde uiteenzetting en theoretische beschouwingen moet ik 
echter verwijzen naar de binnenkort verschijnende uitvoerige samen- 
vatting van mijne onderzoekingen. 
§ 2. Methode. 
De methode, die ik bij mijne proeven gevolgd heb, is principieel 
dezelfde, die Pringsheim en Clark hebben gebruikt. Beide onder- 
zoekers verkregen de alzijdige belichting door potten met kiem- 
planten op een klinostaat om verticale as voor een lichtbron te laten 
b Gohn’s Beitrage Bd. 9. 1909. Bd. 10. 1910 
2 ) Zeitschr. f. Bot. Bd. 5. H. 10. 1913. 
