541 
M. K. S. duidelijker zichtbaar zijn. Na 1 uur voorbeliditing is bij 
4500 M. K. S. de positieve kromming zelfs zeer sterk. 
Dit tweede verschijnsel, dat ik zooals dat aan het einde van 
deze mededeeling nader besproken zal worden als het typische 
„stemmingsverschijnsel” wenscli te beschouwen, is dus te formu- 
leeren, als het feit, dat het na een zekeren duur van voorbe- 
lichting niet meer mogelijk is om bij een bepaalde sterkte van een- 
zijdige nabelichting negatieve krommingen te verkrijgen. 
Vergelijken wij hiermee de overige tabellen dan blijkt ook bij deze 
intensiteiten van voorbeliditing de gevoeligheid voor positieve reactie 
in den eersten tijd af te nemen. Terwijl het bij 12,1 M. K. (tabel II) 
voortdurend mogelijk blijft een positief effect te verkrijgen, is dit bij de 
sterkere intensiteiten niet het geval. Bij intensiteiten van 25 M. K. 
en 100 M. K. (tabel III en IV) is het na een voorbeliditing van 
100 sec. niet meer mogelijk een positieve kromming tot stand te 
brengen. 
Evenals in tabel I met den duur der voorbeliditing de mogelijk- 
heid om negatieve krommingen te verkrijgen verloren gaat, zien wij 
ook bij de intensiteiten van tabel II, III en IV na een eenigen tijd 
durende voorbeliditing bij de sterkste eenzijdige nabelichtingen geen 
negatieve krommingen optreden. Treden bij de zwakke intensiteit 
van 5,5 M. K. pas na een voorbeliditing van 20 minuten positieve 
krommingen bij deze energiehoeveelheden op, hier zien wij sterke 
positieve krommingen reeds na 5 minuten voorbeliditing verschijnen. 
Tabel II en III bieden in zoo ver nog iets nieuws, dat met toeneming 
van den duur der voorbeliditing een geringere hoeveelheid energie 
weer een positieve reactie gaat geven : d. w. z. de planten als het 
ware weer gevoeliger worden. De 4 tabellen vormen een geleide- 
lijken overgang en vertoonen een overeenstemmend beeld. Uit alle 
tabellen blijkt het naast elkaar bestaan van minstens twee verschil- 
lende processen. 
In de eerste plaats is er na een voorbeliditing een grootere hoeveel- 
heid energie ncodig om een positieve reactie te geven. In de tweede 
plaats gaat steeds na eenigen tijd van voorbelichten het vermogen 
om negatieve krommingen tot stand te brengen min of meer verlo- 
ren ; er treden na langer durende voorbelichtingen slechts positieve 
krommingen op. Dit tweede proces, liet „stemmingsproces”, herinnert 
aan de verschijnselen, die bekend zijn bij een éénzijdige belichting 
van langeren duur. Ook hier gaat de mogelijkheid om negatieve 
krommingen te verkrijgen verloren en treden bij langdurende belich- 
tingen slechts positieve krommingen op. Beschouwen wij dus eerst 
eenzijdige belichtingen van langen duur. 
