558 
Natuurkunde. — De Heer Schreinemakers biedt eene mededeeling 
aan over: „Evenwichten in ternaire stelsel s.” X. 
Nadat wij in de vorige mededeeling de diagrammen voor constante 
temperatuur (de verzadigings- en dampverzadigingskurven onder 
eigen dampdruk) en voor constanten druk (de kookpuntskurven en 
hunne bijbehoorende dampkurven) hebben afgeleid, zullen wij thans 
de diagrammen voor constante temperatuur en druk afleiden. Wij 
kunnen daarbij op overeenkomstige wijze handelen als in mededee- 
ling I. Wij denken ons daartoe b.v. in tig. 1 (I) behalve de verza- 
digingskurve van de stof F ook nog eene van de stof F'. Deze beide 
verzadigingskurven kunnen dan of buiten elkaar liggen, of elkaar 
snijden of wel de eene omsluit de andere. Wij denken ons beide 
kurven geheel in het vloeistofveld gelegen. 
Daar bij drukverlaging het heterogene veld in zulke richting ver- 
schuift, dat het vloeistofveld kleiner en het dampveld grooter wordt, 
zoo zal bij een bepaalden druk de vloeistofkurve ed van het hete- 
rogene veld een der verzadigingskurven raken. Raakt zij die van F, 
dan krijgt men fig. 2 (1), waarin men zich echter nog de verzadi- 
gingskurve van F' moet denken. Deze ligt dan nog geheel in het 
vloeistofveld en kan ten opzichte van die van F op de bovenge- 
noemde wijzen liggen. Van alle met F of met F' verzadigde op- 
lossingen is er bij dezen druk dus slechts ééne, nl. eene met F ver- 
zadigde, die met damp in evenwicht kan zijn. 
Bij verdere drukverlaging ontstaat nu fig. 3 (I); wij denken ons 
hierin de tweede verzadigingskurve nog geheel in het vloeistofveld 
en al of niet die van F doorsnijdend. Van alle met F of met F' 
verzadigde vloeistoffen zijn er bij dezen druk nu twee met F ver- 
zadigde [a en b), die met damp (a 1 en 6 X ) in evenwicht kunnen zijn. 
Bij verdere drukverlaging kunnen nu zeer vele gevallen optreden. 
Wij nemen eerst aan dat beide verzadigingskurven geheel buiten 
elkaar liggen en in het beschouwde drukinterval ook buiten elkaar 
blijven. Bij drukverlaging schuift nu het heterogene veld over de 
verzadigingskurve van F heen, bereikt bij een bepaalden druk de 
verzadigingskurve van F' en schuift bij verdere drukverlaging ook 
over deze heen. Wij kunnen daarbij twee hoofdgevallen onder- 
scheiden. 
1°. De verzadigingskurve van F ligt reeds geheel buiten het vloei- 
stofveld alvorens de vloeistofkurve ed van het heterogene veld de 
verzadigingskurve van F' raakt. 
2°. De verzadigingskurve van F ligt nog ten deele in het vloei- 
