582 
dus zien ol en zoo ja, in welke mate de terpentijn de chemotaxis 
en dus de activiteit der phagocyten had bevorderd. 
De tweede methode bestond daarin, dat bij eenige konijnen 0.3 cc. 
terpentijn onder de borsthuid werd gespoten en nagegaan of in de 
kapillaiie buisjes met coliextract een grootere hoeveelheid leukocyten 
was binnengedrongen, dan wanneer bij dezelfde konijnen in plaats 
van 0.3 cc. terpentijn een even groote hoeveelheid keukenzoutoplos- 
sing was ingespoten. 
Daten we, alvorens de resultaten over den invloed van terpentijn 
mede te deelen, beginnen met eeu proevenreeks te vermelden, die 
diende om de mate der nauwkeurigheid der methode nog eens vast 
te stellen. By 4 konijnen worden links en rechts kapillaire buisjes 
onder de huid van den poot gebracht. De buisjes zijn gevuld met 
hetzelfde extract van col i bacteriën in NaCl 0,9 %. 
De volgende tabel zal zonder nadere verklaring duidelijk zijn. 
TABEL I. 
Invloed van extract van Colibacteriën op de chemotaxis. 
Linker poot. 
Extract van Colibac- 
teriën in 0.9% NaCl 
Rechter poot. 
Extract van Colibac- 
teriën in 0.9°/o NaCl 
Konijn 1 
Som van 4 leukocy- 
tenzuiltjes na 2 uur 
4. 1 mm 
4.5 mm 
+ 0.4 
„ 2 
» 
6.3 „ 
5.5 „ 
— 0.8 
„ 3 
» 
5.6 „ 
5.5 „ 
— 0.1 
„ 4 
)) 
5.6 „ 
5.2 „ 
— 0.4 
Deze tabel leert, dat de grootste afwijking 0.8 bedraagt, terwijl 
de afwijking bij alle 4 konijnen te samen slechts tot 0,9 mm. klimt. 
Eerste Methode. 
Onder die omstandigheden kon thans worden nagegaan, in hoe- 
verre toevoeging van terpentijn aan het extract van B. Coli in NaCl- 
oplossing invloed zou uitoefenen op den graad der chemotaxis. 
Tot dit doel werden kapillaire buisjes bedeeld met extract van 
bacteriumcoli in NaCl 0,9%, waarin 1:100.000 terpentijn was 
opgelost. 
9 De techniek was nagenoeg dezelfde als die welke wij beschreven in Virchow’s 
Archiv B. CL VI S. 329, 1899 en in „Physik. Chemische Untersuchungen tiber 
Phagozyten”. Bergmann 1912. S. 94 ff. Slechts werd in plaats van kurk, paraffine 
gebruikt om de capillaire huisjes vast te houden. 
