586 
bestaan, de nog naar terpentijn riekende massa, die men ontledigt, 
slijmig is, dan merkt men eerst, welk een destructie de terpentijn 
daar heeft teweeggebracht. 
Wij onderzochten dus of niet eveneens bevordering der chemo- 
taxis zou kunnen verkregen worden, door in plaats van zuivere 
terpentijn een oplossing in NaCl 0.9 °/ 0 in een concentratie van 
1 : 10.000 onderhuidse!* in te spuiten. 
Yoorloopige proeven hebben nu inderdaad geleerd dat de invloed 
daarvan op de chemotaxis gunstig is. Aanzienlijk bleek deze echter 
niet te zijn. 
Hoogstwaarschijnlijk is dit toe te schrijven aan de ondoelmatige 
wijze, waarop de proeven werden verricht. Vooreerst werd te 
weinig ingespoten, nl. slechts 5 maal 5 cc. eener terpentijnoplossing 
van 1 : 10.000, dat is dus in het geheel 0.0025 cc. terpentijn. Maar 
vooral verliep tussehen de inspuitingen te veel tijd, zoodat de geïn- 
jicieerde terpentijn alle gelegenheid had om in te groote hoeveelheid 
door de nieren te worden afgescheiden, terwijl bij de inspuitingswijze 
van Fochier een depot van terpentijn wordt geschapen van waaruit 
continueel terpentijn aan de circulatie wordt afgestaan. 
Bij volgende proefnemingen, die wegens gebrek aan tijd tot nu 
toe niet konden plaats hebben, zal op bovengenoemde overwegingen 
gelet worden. 
Intusschen mag, in afwachting eener meer doelmatige techniek 
der terpentijninjecties, waardoor de toepassing bij den menseh aan- 
zienlijk zal kunnen toenemen, uit de medegedeelde proeven reeds 
nu geconcludeerd worden, dat terpentijninspuiting ook op ver ver- 
wijderde plaatsen de chemotaxis bevordert. Verder mag men uit die 
grootere beweeglijkheid der phagocyten, die immers ook aan de 
verbetering der chemotaxis ten grondslag ligt, besluiten, dat op die 
plaatsen tevens de phagocytose zal versneld worden. 
Groningen, November. Physiologisch Laboratorium. 
Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan 
van den Heer P. Ehrenfest: „Een mechanisch theorema van 
Boltzmann en zijne betrekking tot de quantentheorie ” . 
(Mede aangeboden door den Heer Kamerlingh Onnes). 
Drukt men zwarte of ook niet-zwarte straling omkeerbaar adia- 
batisch samen door samendrukking van een volkomen spiegelend 
omhulsel, dan geschiedt, zooals men weet, het volgende : Het trillings- 
getal Vjj en de energie E p van elk der hoofdlrillingswijzen der holte 
nemen gedurende de samendrukking toe en wel zoo, dat 
