595 
receptief (zintmg-)vlak de hoeveelheid der hersenen mede bepalen. 
Daar de eerstgenoemde op hare beurt (mathematische) functie moet 
zijn van de lichaamsgrootte der gelijk vormige, in organisatie gelijk- 
staande dieren, moet ook zij naar een bepaalde machtsverhouding 
van het lichaamsgewicht de hoeveelheid der hersenen mede kunnen 
bepalen . 
Zoo onoplosbaar op het eerste gezicht het vraagstuk, dat door den 
titel dezer mededeeling wordt aangegeven, ook schijnt te zijn — 
daar geen orgaan samengestelder van bouw en vooi ons nog meei 
duister in zijn werking is dan de hersenen — , aldus moet het voor 
oplossing vatbaar kunnen worden gemaakt. De cephalisatie althans 
van liet zenuwstelsel moet dan, ook voor diergroepen met verschil- 
lenden graad van zijn organisatie, onder cijfers te brengen zijn en 
te vergelijken. 
Zij nu r de gezochte relatie-exponent (die de betrekkingen van 
het dier tot de buitenwereld, in actieven zoowel als in passieven 
zin, aangeeft), zij e (encephalon) het hersengewicht, s (soma) het 
lichaamsgewicht van het kleinere, E en S het hersengewicht en het 
lichaamsgewicht van het grootere dier en k (kephalisatie) de voor 
beiden gelijke cepbalisatie-coëfficient, dan heeft men de volgende 
vergelijkingen : 
Deze vergelijkingen uitwerkend met door Max Weber geleverde 
en enkele andere gegevens vond ik in 1897 l ), bij zevenmalige 
berekening van r voor telkens twee Zoogdieren van verschillende 
ï) De verhouding van het gewicht der hersenen tot de grootte van het lichaam 
bij de Zoogdieren. Verhandelingen der Kon. Akademie van Wetenschappen te 
Amsterdam. Deel 5. No. 10. Amsterdam 1897. 
Ook in Franschen en Duitschen tekst: Sur le rapport du poids de 1’encépbale 
avec la grandeur du corps chez les Mammifères. Bulletins de la Société d’An- 
thropologie de Paris 1897. p. 337 — 376. 
Ueber die Abhangigkeit des Hirngewichtes von der Körpergrösse bei den 
Saugethieren. Archiv für Anthropologie. Band 25. Helt 1 und 2. Braunschweig 
J 897, p. 1—28. 
E : e = k S r : ks r 
E : e — S r : s r 
/SV E 
