597 
grooter moeilijkheden gepaard, want terwijl bij de Vogels het ïelatiet 
hersengewicht nog van dezelfde grootte-orde is als bij de Zoogdieion, 
daalt het bij de lagere klassen, absoluut zoowel als relatief, tot de 
grootte-orde van omstreeks 1 / l0 van die der twee hoogste klassen. 
De hersenhoeveelheden, waarmede men te doen heeft, zijn dus absoluut 
klein en men kan alleen die zeldzame gevallen van de over het 
geheel zeer spaarzame gegevens omtrent deze klassen, waai bij de 
lichaamsgewichten zeer uiteenloopen, gebruiken. Lenige nauwkeuiige 
gegevens zijn te vinden in Welcker’s „Gewichtswerthe der Rörpei- 
organe bei dem Menschen und den I bieren , na den dood \an den 
schrijver uitgegeven door A. Brandt 1 ). Verder gat in 1908 L. Lapicque 
met H. Laugier 2 ) eenige betrouwbare gewichtsbepalingen en onlangs 
deelde G. Waterlot, die zicli bij Lapicque de methode had eigen 
gemaakt, een groot aantal kersen- en lichaamsgewichten van Verte- 
braten, waaronder ook Reptielen en Amphibiën, in Dahomey bepaald, 
mede 3 ). 
Ook gaf reeds in 1855 en 1856 E. Crisf betrouwbare gegevens 
betreffende een Reptiel en een Visch 4 ). 
Onder de Reptielen van Waterlot waren een Waraan en een 
Gekko, beide, evenals de Smaragdhagadis, waarvan Laugier en 
Lapicque de gewichten mededeelen, behoorend tot de ondeioide dei 
Hagedisachtigen. Alle waren volwassen dieren, de Varanus niloticus 
een middelgroot individu ; van den kleinen Gekko (Hemidactylus 
Brooki) werden 4 individu’s gewogen en kon dus een gemiddelde 
berekend worden. Het lichaamsgewicht van den Waraan is 160 maal 
dat van den Gekko en bijna 45 maal dat van de Smaiagdhagcdis. 
Onder die omstandigheden zijn betrouwbare uitkomsten te verwachten. 
Een derde goede vergelijking van Reptielen levert de ook in ons 
land voorkomende Kruisadder (Vipera berus), waarvan Crisp 7 indi- 
vidu’s woog, met de bijna 28 maal zwaardere Brilslang (Naja 
melanoleuca) van Dahomey. In de volgende tabel zijn nog enkele 
andere Reptielen opgenomen en zijn ook de met r — 0.56 berekende 
waarden van k aangegeven en tevens voor eenige soorten de gem. 
middellijn van den oogbol 5 ). 
1) Archiv für Anthropologie. Band 28 (Braunschweig 1902), p. 55—61. 
2 ) Comptes ren dus. Soc. de Biologie. Paris T. 44. p. 1108. 
3 ) Bulletin du Muséum d’Histoire naturelle. Paris 1912, p. 491. 
*) E. Crisp, Proceed. Zool. Soc. London. Part. 23. 1855, p. 188. 
6 ) N°. 1, 2 en 4 zijn ontleend aan Waterlot (l.c.), 3 en 8 aan Lapicque (I.c.). 
5 aan Crisp (l.c ), 6, 7 en 9 aan Welcker— Brakdt fl.c.). — Eene Crocodilus 
mississippiensis van Hrdlicka, geciteerd bij Lapicque (Buil. et Mém. Soc. d Antlnop. 
l.c. p. 263) met s = 1 1.34 KG. geeft, als onvolwassen, wel te liooge k (0.0268)? 
