601 
mige Vertebraten verhouden zich de hersengewichten ah de 5 / 9 mach 
der lichaamsgewichten. 
Alvorens nu de beteekenis dezer wet op te sporen, zij de vraag 
beantwoord of' ook tusschen groote en kleine individu’s van een en 
dezelfde soort de verschillen in liehaamsgrootte gelijken, invloed uit- 
oefenen op de hoeveelheid der hersenen. Deze verschillen in grootte 
zijn betrekkelijk veel geringer dan tusschen de soorten onderling en 
het komt er hier op aan, gemiddelden te nemen van een zoo groot 
mogelijk getal individu’s, ten einde de fouten, die op iedere bijzon- 
dere waarneming drukken, zooveel mogelijk tegen elkander te doen 
opwegen. Voor den Mensch zijn alzoo de beste gegevens te vinden. 
De door mij in 1898 hierbij verkregen uitkomst was in volkomen 
tegenstelling met het bij verschillende zoogdiersoorten gevondene 1 ), 
De relatie-exponent bleek een geheel andere te zijn. Voor den 
Mensch zijn, om voor de hand liggende redenen, voor de bedoelde 
berekening geen voldoende gegevens voorhanden, die betrekking 
hebben op normale lichaamsgewichten, individueel behoorende bij 
de hersengewichten. Ten einde nu toch beide grootheden te kunnen 
vergelijken staan er twee indirecte wegen open. Ten eerste kan men, 
zooals ik deed, het hersengewicht bij levenden berekenen. Bij vier 
groepen, ieder van 10 krachtige, gezonde en niet vette jonge mannen, 
waarvan was nagegaan, dat zij niet meer groeiden (alle kleine boeren 
en landarbeiders uit Baden, waarvan Otto Ammon mij welwillend de 
gegevens verstrekte), werden naar de zeer betrouwbaar gebleken 
methode van Welcker de hersengewichten uit de maten en den vorm 
van het hoofd berekend. Aldus werd een relatie-exponent van rond 
0.25 gevonden, waarschijnlijk juister is de waarde 0.245 (van twee 
der zes mogelijke combinaties). 
Den tweeden weg inslaand berekende ik r uit direct bepaalde 
hersengewichten van Engelsehen (Londeners), met gemiddelde lichaams- 
gewichten van dezelfde maatschappelijke klassen, naar de onover- 
troffen opgaven van John Marshall 5 ). Daarbij werd voor r de waarde 
0.219 gevonden. 
Toen, nog bevangen in de heerschende voorstellingen omtrent de 
beteekenis der hersenplooiing als eenvoudige aanpassing van ruimte- 
aan oppervlakteverhoudingen, trachtte ik dat zeer afwijkend gedrag 
, b Ueber die Abhangigkeit des Hirngewichtes von der Körpergrösse beim Menschen. 
Archiv für Anthropologie. 4°. Bd 25. Heft 4. Brauuschweig 1898, p. 423 — 441. 
2 ) On the relations between the weight of the brain and its parts, and the 
stature and mass of the body. Journal of Anatomy and Physiology. Vol 26. London 
1892. p. 445. Aldaar de lichaamsgewichten van levenden naar John Beddoe 
(Memoirs. Anthrop. Soc. London. Vol. lil. 1870, p. 533). 
40 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXli. A°. 1913/14. 
