605 - 
Ter beproeving van dit sexueel verschil bij diersoorten zijn geen 
voldoende gegevens voorhanden. Van den Javaanschen Boedeng 
(Semnopithecus maurus en pyrrhus) geeft Kohlbrügge 1 ) lichaams- 
gewichten, betrekking hebbende op 11 vrouwelijke en 7 mannelijke 
individu’s, en hersengewichten van 4 $ en 3 d" individu’s. In deze 
kostbare opgaven van lichaamsgewichten moeten, jammer genoeg, 
enkele fouten geslopen zijn. 2 3 ) Evenwel kan men, al naar dat men 
de vermoedelijke fouten corrigeert of wel die bedoelde lichaams- 
gewichten weglaat, 0,553 of 0,586 voor den intersexueelen relatie- 
exponent berekenen. 
Intusschen geeft reeds het bij den Mensch behoorlijk vastgestelde, 
in verband beschouwd met de nog te bespreken rationeele beteekenis 
van den relatie-exponent 0,55.., ons het recht om aan te nemen, dat 
voor de Gewervelde Dieren algemeen de wet geldt : De verschillend 
groote geslachten van eene soort staan in hun h er s er d we v eelh e id tot 
elkander als twee verschillende diersoorten met gelijke organisatie van 
het zenuwstelsel. 
Ik wil er hier op wijzen, dat deze wet met de uitkomst der 
jongste onderzoekingen van C. Correns en R. Goldschmidt 8 ) over 
het erven van het geslacht in overeenstemming is. 
In verband met de gevonden betrekking tusschen beide geslachten 
staat het ontbreken der disproportie in de lengtematen van het skelet, 
welke tusschen groote en kleine individu’s van eene soort zoo opvallend 
is. De beide geslachten gedragen zich hierin als gelijkstaande soorten 
van zeer verschillende grootte. 4 * * ) 
De aldus verkregen feitelijke kennis van de betrekkingen tusschen 
hersenmassa en lichaamsgrootte bij soorten en individuen en bij de 
twee seksen van eene soort geeft nu tevens zin aan die „puissance 
étrange” 0.55... en de niet minder onbegrijpelijk schijnende macht 
0.22..., door welke die betrekkingen worden bepaald. 
Inderdaad meen ik, dat het nu gemakkelijk valt om, aansluitend 
bij beschouwingen in mijn verhandeling van 1897, omtrent de eigen- 
aardige betrekking van het gezichtszintuig, bij gelijk georganiseerde 
en gelijkvormige dieren van verschillende lichaamsgrootte, tot die 
grootte, en tevens vervolgend de toen aangegeven ontleding van den 
!) Zeitschr. f. Anatomie und Morphologie. Bd. II (1900), p. 51 — 55. 
2 ) Het heeft er geheel den schijn van, dat in drie gevallen abusievelijk ponden 
voor kilo’s geschreven zijn. 
3 ) Die Vererbung und Bestimmung des Geschlechtes. Berlin 1918. 
4 ) Tusschen soorten met gering grootteverschil (zooals Hylobates syndactylus en 
H. leuciscus) treedt een disproportie in omgekeerden zin op ; waar belangrijk ver- 
schil in lichaamsgrootte bestaat, is deze nauwelijks merkbaar. 
