611 
spierkracht echter slechts als L\ is daarvoor L-voudige sensu-moto- 
rische prikkeling noodig. En daar alle zintuigen meer of minder, 
zooals het optisch zintuig absoluut, ruimtezin zijn, moeten hun recep- 
tieve eindelementen gezamenlijk in massa toenemen in die verhou- 
ding van L, dat is in lineaire afmeting als L\ in vlakke afmeting 
2 " . 
als L 3" of S 9 ■ Maar de zenuwvezelen, welker perifere eindigmgen 
in het netvlies, en ook in alle overige zintuigvlakken, met zinlmg- 
elementen in verbinding staan, en de correspondeerende centrale 
2 
celmassa’s in de hersenen moeten als V-S* = S»-«- ■ toenemen. 
De noemer van den coëfficiënt is dus te verklaren als eene 
L* 
relatieve verkleining der hersenen van het groote dier, evenredig 
met de relatieve verkleining zijner beeldgrootten, vermindering van 
den afstand tot de voorwerpen zijner gevoels- en werkingssfeer en 
vermindering der bewegingssnelheid naar verhouding der lichaams- 
lengten. 
De aldus verkregen inzichten maken nu tal van anders onbe- 
grijpelijke afwijkingen in de grootte van den cephalisatie-coefficient 
duidelijk. , , . ... 
Voor de Vleermuizen berekende ik in '1897 een (onderlmgen) relatie- 
exponent 0.66 . . . Deze blijkt te gelden zoowel voor de Macro- als 
voor de Microchiropteren. Een zeer groote insectivore Vleermuis uit 
Dahomey (Epomophorus gambianus) laat een welkome controleermg 
en bevestiging toe van mijn vroegere uitkomsten. Bij de Vleermuizen 
is de invloed van het oog zoo goed als geheel uitgesloten. Het tast- 
en gehoorzintnig bepaalt de grootte der hersenen en de factor >8 
0 f iJ vervalt. Met den eigen relatie-exponent berekend daalt voor 
beide, phylogenetisch verschillende groepen nog de cephahsatie-coët- 
De Knaagdieren wijken in de waarden van hunne cephalisatie 
onderling sterk af. Dit. is niet, zooals LariCQUR meent, te verklaren 
door verschillende grootte van het oog, al speelt deze wel hier en 
daar een ondergeschikte rol. Het zijn de andere zintuigen vooral, 
die hier door de leiding te nemen in het zenuwleven van het dier, 
de «rootte der hersenen bepalen. Naar talrijke gegevens is de cepha- 
lisatie van de Vale en de Zwarte Rat en ook van de Huismuis de 
