Formatio sys- 
tematis ner- 
vosi. 
( 114 ) 
determinat; sed multum abest, ut haec conformatio nullam subeat muta- 
tionem. Systema nervosum Invertebra torum quoad ejus variam fabricam 
congruit sub illo respectu cum ipsorum systemate musculari ; multas dis- 
crepantias exhibet: verbi causa, in Annelidibus, in quibus tamen varia- 
tiones non sunt multiplices. Duos enim typos (1) admodum distinctos re- 
perimus: typum Hirudinum qui magnopere accedit ad systema nervosum 
Insectorum et plurium Crustaceorum; numerus vulgaris gangliorum fu- 
niculi medullaris duodecim est, cerebro etiam numerato; filum longitu- 
dinale efformans nervum recurrentem compositum est specie tunicae solidae, 
(albidae, durae et fere corneae in hirudinibus vulgaribus). Posterior typus, 
scilicet Lumbricorum, melius assimilari potest systemati nervoso proprio 
Annelidum. Numerus gangliorum est major et quidem pendet a numero 
annulorum; substantia corticalis, sive involucrum externum, minus est 
distincta, minus solida, et consistentia molliori. His typis inter se collatis, 
patet unum magis directe ad Annelides veras ducere alterumque ad In- 
secta et praesertim ad Dipteras imperfectissimas. Vide Expositionem de 
nianuscriptis operibus Cei. Savigny , a Cei. Latreille conscriptam et in- 
sertam pag. 72. tom. V. : Annales generales des Sciences physiques , 
Cl. vir. Bory de St. J^incent y Drapiez , et an Mons. 
Singula illa ganglia muneribus cerebri quoad partes circumdantes fungi 
creduntur. Exinde animalis lacerati sive secati corpus mutilatum quadam 
sensibilitate fruitur. Videbimus effectus harum scissionum in hujus Trac- 
tatus quarta parte. 
Inter leges formationis diversorum systematum organorum quae bis 
temporibus fuerunt observatae, quae leges non sunt nisi consequentiae ob- 
servationum, primo loco sunt numerandae illae, quae, secundum Cei. Serres 3 
{Mnatomie comparee du cerveau. 1826. tom. II. p. 5.) praesunt evolu- 
tioni systematis nervosi animalium Invertebra torum. Haec, inquit illustris 
auctor, tantummodo differunt a Vertebratis, defectu axis cerebro-spinalis; 
et systema nervosum priorum videtur congruere cum gangliis interver- 
(O Crilerium generale eorum systematis nervosi in eo versatur, quod habeant cerebrum in 
oesophagum positum et duos funiculos oesophageos sese jungentes versus regionem hypogastri- 
cam ut efforment nervum recurrentem , distinctum gangliis , ex quibus oriuntur nervi in 
partes vicinas vergentes. 
