fORMIANUM. p 
tur Magnatum, eo quod illa Aromatibus & Balfamis condita,unde nobiliorfitMumia. 
Plebejorum folo Afphaltho inunguntur. 
Mihi Cranium pueri eft ita conditum, ut & manus finiftra, in qua ungues ad- 
huc funt, & linteum quo obvolvebatur. 
Commendatur Mumia ad frigidos corporis affedus, tam in potu, quam extra, ad do- 
lorem capitis antiquum, Paralyfin, Vertiginem, Epilepfiam, Singultum, Cardiacam, Tuf- 
fim ; fed prxcipue ad fanguinem fiftendum, frada membra confolidanda. 
Concretum Bitumen varium eft:; nam vel intra Terram denlatur, mutaturque in ali- 
quam lapidis duritiem, vel extra Terram. Intra Terram generatur bitumen foffilC) 
quod, pro modo concretionis , varia nomina ab autoribus obtinuit ; ut enim cum bitu- 
mine liquido plus lapideas & terreas concretionis fe mifcuerit , ita hoc vel illud nomen 
obtinuit: Atque hinc eft quod in natura talium corporum bituminoforum inquirenda 
magna occurrat difficultas, cum Autoresfaspe ad locos natales refpicientes, abiisno- 
men impofuerint ; atque ita res eafdem faspe fegregent & disjungant , quarum natura 
& generatio eadem ferme eft, Nos Agricolam fequi decrevimus, qui eorum naturam 
diligentiffime inveftigavit. 
Quod Galenus vocat Lapidem ampelitidem , ab aliis rei rufiicas fcripto- 
ribus dicitur Terra ampelitis, quod Vermes Vitium oculos rodentes, wt7m$ 
a Grascis didos, enecet. Theophraftus Carbones vocat , quod eorum colorem 
habeat & vices gerat. 
Quando idem hoc corpus adeo durum eft , ut poliri poffit , Gagates, a Lycix 
fluvio Gaga , dicitur: Strabo Gangitim vocat. Politum a Plinio Gemma 
Samothracia appellatur . Nicandro Thracius lapis, quibufdam O b- 
SIDIANUS LAPIS. 
Hxc omnia ex eodem fonte proveniunt) & radicem agnofcunt bitumen nigrum: ex 
vatio concretionis modo , & rerum aliarum admiftione, difcrimen ratione foliditatis & 
duritiei obvenit. Quas enim plus Bituminis habent, facile flammam concipiunt ; qua: 
plus fucci lapidefcentis, difficulter accenduntur, fed polituram admittunt exadioreim 
Carbones fossiles feu Lithantraces, fabris ferrariis apud nos funt 
in frequenti ufu, vulgo Inveniuntur in Scania non procul Helfingburgo , in 
Boringholmo quoque, fed maxima copia ex Scotia ad nos deferuntur, ubi prope Edin- 
burgum effodiuntur. Putantur ferrum fragile reddere. Loco lignorum ad coquendos 
cibos & hypocaufta calefacienda frequentiffime utuntur Angli. Pilos & palpebras colo- 
re nigro tingunt. Vi exficcandi &c digerendi pollent. Ex durioribus, globulos, fta- 
tuas parvas & gemmas concinnant multi. 
Ex Infula Feroenfi & Iflandia durioris genus adfertur, quod non facile ignem conci- 
pit aut inflammatur, fplendorem tamen habet, ut ad Gagatem aut Lapidem 
SAMOTHRACIUM referendum videatur. In Feroenfi Infula inter Saxorum & Cau- 
tium commifluras invenitur, ac laminatim eruitur, fingulx lamina: trium aut quatuor di- 
gitorum craflitiem habent. Gagatem Feroensem voco. Ignem non concipit 
ut Lithantrax, ut experimento fxpius didicerunt fabri noftri ferrarii, minus enim in fe 
continet Bituminis & plus terrea: fubftantix- Eique plane fimile quod ex Iflandia accepi. 
Huc fpedat Pix fossilis ex infula Barbados. Hxc infula una eft ex infulis 
CannibaUbus, fitis ad continentem auftralis America:, a quibufdam Barbados , ab aliis 
Barbudos dida. Effoditur ibi picis folidx & nigerrima quoddam genus, leve, porofiim, 
cujus portiunculam mihi tranfmifit Clariff. Vir Johannes de Laet, Americanx Hiftorix 
autor; totum vix pendet fcrupulos quatuor, magnitudine Nucem Mofchatam nonfu- 
perat. An ea ad naves oblinendas utantur, nondum conflat. 
Extra Terram in Mari concrefcit succinum, fic didum, quod ex fucco coa- 
gulari quidam exiftimaverint, Grxcis Arabibus Carabe, quibufdam Ambra 
citrina, veteribus Germanis Gleffum,Boruffis Gencarum, nobis OCaf. Hodie ad littus ma- 
ris noftri colligitur forma maffx feu glebx nullam certam figuram aut formam habentis, 
dura: folidxque fiibftantiae inftar lapidis, unde. ad lapides a quibufdam refertur. De ejus 
generatione varix funt autorum fententix: probabilior illa, qux ftatuit ex Bitumine li- 
quido ortum trahere, quod e cavernis fuis effluens maris falfugine coalefcit, tenuique 
portione exclufa induratur. Vel, ut quidam volunt, fuccum bituminofum a fubterra- 
neo calore in fpiritus refolvi & fublimari, ac intra poros terrx a nitrofis fpiritibus iterum 
% 
