34 MUSEUM 
J ■ ■ i . d ' , 
feffe voluht qUod pifces devorarunt. Hujus etiam duas conftitmmt fpecles,unam in veri - 
tre repertam, ignobiliorem, alteram juxta (pinam dorfi, magis (inceram. Optima cen~ 
fetur, qux a (ordibus eft repurgatae quasque plurimum ad candorem accedit, cinerei co- 
loris, aut qua? ex venis , nunc cinereis e nunc candicantibus conftat, levis, quasque acti 
perforata multum oleacei liquoris refudat; nigra improba cenfetur, ut & candidiffimaj 
quoniam gvpfo adulterata putatur. Vide quas de Ambra habet Cludus ad cap. i. 
Garcia. 
Calida ftatuitur ordine fecundo, ficca primo, prxterquam quod in odoramentis &C 
fuffitibus habeat maximum ufum, in Medicina etiam locum invenit. Infignem vim ha- 
bens (piritus Animales &c Vitales roborandi, unde cerebro & cordi confert, fenfus om- 
nes vegetiores reddit > utilis fenibus & natura frigidioribus ; in Syncope & Melancholia, 
commendatur. 
Nomine Ambri griseae nondum rnaturx, maffam quandam accepi, odore 
Ambra?, fed debiliori, colore albo, intermittis venis ac maculis quibufdamnigrioribusj 
hevis , lubrica & ad contadtum pinguis , infipida , mollis adeo ut digitis atteri poflit. 
Quando vero atteritur, in laminas exiguas fpermati ceti (imiles colore & lubricitate 
rdolvitur , adeo ut genus (pennatis ceti, aut Ambra?, quam in cetis reperiri ajunt, elTe 
autumem. Et haud fcio an referri poflit ad CamphoranvAfcap (primo enim afpeftn 
Camphoram refert) de qua Averroes 5. colliget, cap. 5G ubi inquit Caphurx genus 
inveniri pafiim in maris alveo , quod deinde aquis fupernatet , laudatiffimum vero id 
cenferi, quod Arabibus Afcap dicitur. Verum cum eum refutet Garcias ab orto Hiftor. 
Aromat. lib.i. cap. 1. quod vera Caphura noti in mari, fed in arboribus nafcatur, 
hic judicium fufpendo. Nam ab eo, qui ex Indiis attulit , nil aliud refeire pomi , quam 
quod edet Ambra nondum matura. Sed cum Ambra nil praeter odorem habet com- 
mune. 
Adulteratur quandoque Ambra ab impoftoribus ,. fa&itio quodam ex ligno Aloes, 
Styrace, Ladano refolutis, addito Mofcho : vel etiam ex Benzoino, cera candida novi 
examinis, carie fraxini, arborum mufeo, addito Mofcho & Zibetho ; fed fraus aperitis 
facile detegitur. 
Nativa enim non tam facile in aquis mollcfcit atque fa&itia ; manibus praeterea (i 
tradetur, cerae modo lentdcit faditia , non item vera; color quoque 8c odor non tam 
exade exprimi poflunt in adulterata, quin differant a vera. 
Sperma ceti, a quibufdam Halos an t hos , flos maris didum , quod 
exiftimant nil aliud dfe quam Balena? fperma , ex ejus vulva in congreffu elapfum , ab 
aliis Ambra alba & Succinum marinum didum. Germanis SSkfntfj) &: Q 5 <tfrafjj / Danis 
. De ejus nomine, non minus ac de re ipfa, varix agitantur controverfix. Mat- 
thiolus multis argumentis contra Fuchfium docere conatur non ede illud quod Diofco- 
tides vocat Halos anthos.E contrario ejus rationes non fatis firmas ede urget Ferrandus 
Imperatus. Notandum interim, vocabulum dXog dvQ(&, vel pro fubtiliflima falis parte 
& quafl flore in falinis colledo fumi, vel pro fubpingui illa materia, qux mari innatar, de 
qua hic fermo eft, capi: &: obfervavitFuchdus, vocabulum dxbg , cum fine articulo a 
Grxcis effertur, pro mari fumi. Sed ne rebus omiflisin vocibus nimii fimus, vocetur hoc 
fenfu Halos anthos, ad rem ipfam accedamus. 
Eft igitur Sperma Ceti pinguedo quxdam mari innatans, inftar minutarum fquam- 
marum pifeium aut furfurum , colore albo , pallido & fubflavo , qux Vere potiffimum 
apparet tempore matutino, ubi mare a fludibus tranquillum. Sin vero tempeftas oria- 
rur, difeutitur, & adhaeret rebus quibufeunque obviis. Solis fervorem ubi (enferit, re- 
folvitur , pars ejus fubtilior exhalat, gravior fundum petit, atque ex eo progreffu tem- 
poris generantur Mituli parvi, nigri inftar granorum Milii, qui tandem crefcunt & debi- 
tam magnitudinem acquirbnt. 
De ejus generatione non confentiunt autores : maxima pars femen aut fperma ceti 
dfe arbitratur, quod poft coitum e vulva excidit, unde id nominis ei indiderunt ; Ne- 
gant alii. Mihi narravit vir fide dignus noftras, Matthias Chriftiani, Infularum Feroem 
(Ium Prxfedus Regius, fe Pilcationi Balenarum interfuilfe , ubi inter alias una capta 
fuit 27. ulnarum, peculiari figura a reliquis, capite adeo grandi, ut tertiam ferme par- 
tem totius Pifcis xquaret, in cujus cranio, quod cellulis quibufdam erat diftindum, 
ingens hujus materix copia reperiebamr , atque d pifcatoribus colligebatur ; adeo ut 
