WORMIANU M. 41 
citer decem Agyrta quidam Italus in Anglia, qui populo perfuadebat fe lapidibus vidi- 
tare: accepto enim p nem io, manipulum parvorum filicum fluviatilium degluticbat, ac 
perculta regione ventriculfiex collifione eorum drepitum excitabat,qui ab adftantibus 
audiri potuit , ut fic tedaretur fe vere eos deglutiitfe. 
Horum filicum quatuor ad me detulit amicus , quorum tres colore fiunt luteo, quar- 
tus niveo : fiunt autem laeves, magnitudine articuli digiti majoris, nulld afperirate pr^di- 
ti, drachmas circiter duas ponderantes. 
Moli e fiaxo craffiore & duriore fiunt, Graeci & pVA fav Vocant, Latini la- 
pides molares : mos 9J?offc#|?CCit/ ab ufiu nomine mutuato, quod iis frumenta moliantur: 
ibas etiam habent fpecies. 
Ed genus quoddam quod Lutum vocant, quod in locis ardentibus generatur , ex 
lapidum liquefactorum & rei ardentis materia, quam, dum incendia fieviunt, ejiciunt, 
ut indar 'rivi fluant ; ubi ab aeris ambientis frigore coagulantur, in lapideam materiam 
vel maflam convertuntur, ac non fiecus ac alia faxa caduntur. 
Apud nos Molae fiunt cinerei coloris, quas in Scania prope Landscronam eruuntur e 
Saxi genere arenario & duriore. Advehuntur quandoque e tradu Rhenano coerulei 
coloris duriores, crafiiores & majores nodratibus. In Norvegia quaedam caeduntur ex 
lapide Talcofio granatis &: pyrite referto , cujus frudum teneo hic fiub terra repertum, 
dum cellam fubterraneam foderet mihi vicinus civis. 
Cos lapis durior ed , ferramentis acuendis aptus ; variis igitur Artificibus , qui fer- 
reis utuntur indrumentis , infiervit. Ad tria genera reduci poted. Primum Olea- 
rium dicitur ; oleo enim illinitur , ut aciem trahat. Nigrum plerumque ed & perpo- 
litum , barbitonfioribus in ufiu ad Novaculas acuendas , ex tradu Aquenfi adferri fiolet. 
Secundum Acluatigum, ex lapide arenofio , molli &c aequali condans, colore ci- 
nereo s hoc in formam quadratam longiorem, vel in orbem redigi fiolet, ut motu cir- 
culari actum, atque cadentem ex alto, vel in fiubjedo alveo exidentem aquam excipiat, 
quo exhibitum ferrum commodius terere poflit. 
Apud nos fodiuntur Aquariae in iifidem fodinis in Scania , ex quibus Molares petun- 
tur. Tertium genus & oleo & aqua proficit, quales fuerunt olim Cilicia:. Illud, quod 
Saliva proficit , ad aquaticum reducimus. 
Nec praetereundum, fiepe ligna in lapides verfa, Quercinum in primis & faginum co- 
rium munera fudinere, quorum nobis exempla funt ad manum. Inter reliqua frudum 
ed, pedis unius cum dimidio longitudine , latitudine quatuor pollicum circiter, colore 
ex Cinereo nigricante, intermido viridi obfcuriore, quod faginum fuit lignum, cujus 
ufiis nautis nodris non infrequens. 
Ufus cotium in genere ed, in ferro acuendo. Cum ferrum cotibus aquariis atteritur 
& acutum redditur, id, quod utrimque deteritur, refrigerat; quocirca Mammis Virgi- 
num illitum, eas augeri prohibet, & podagricis prodeft. Quod ex oleariis decidit, ab- 
jf ergit, & ad defluvia capillorum emendanda adhibetur. 
. C a v. IV. 
c De Marmoribus * 
L Apidis magis frequentis, duri, coloris minus grati , fpecies exhibuimus : jam pul- 
chrioribus coloribus praeditos videamus, qui Marmoris titulo in (igniri fo- 
Jent, a reliquis Saxis, nitore, duritie, squalitate differentes. Ed autem Marmor 
I apis infigniter durus dc pulcher fi poliatur ad fplendorem fufcipiendum ita aptus , ut 
ftatux& columnae nitentes ex iis fictilpi poflint. Cnecis Mdpfiag®* '5%* rs a 
fpiendore. Vulgo Caufa duritiei ed bona concretio, nitens, materiae 
aequabilitas & puritas. Concrefcit autem beneficio exhalationum & aquarum, quae ter- 
ram fubtiliflimam ingrediuntur. Impraegnata vero funt hae aquae, nitro, fale, aliovc me- 
tallico liquore, ut terreas partes minuere ac melius conjungere poflint. Caufa efficiens 
praeter vim Marmorificam, non folum calor ed, fed interdum frigus fubterraneum aut 
gradus caloris remiffior. Nam exprimendo humorem fuperfluum , cogendo, laepe ex- 
ficcat frigus. Diverfitas marmoris ex materiae diverfitate dependet. Si enim mollior 
materia, lapilli, aut alia Heterogenea materiae marmoreae mifcentur, ignobilia ac fca- 
brofa fiunt marmora? qus fculpi non pofllmt, fed indar filicis difliliunt, ac granulata vo- 
F cantui» 
