I 
W O R. M I A N II M. 
45 
colore nigricante, fubtiliter a Natura depidi apparent. Si fiupra ignem ponatur, brevi 
evanefcitpidura,&:nilnifi nudus remanet lapis, lui coloris, adeo durus ut calcinari ne- 
queat, fed fortidimo igne inftar vitri fundatur. Figura: ifta: ortum trahere videntur ab 
exhalationibus quibufdam in lapidis generatione ejus corpori fe infinuantibus, ut in Py~ 
rite fieri folet. 
Is quem mecum communicavit NobilifllGeorgiusRofaxrants fummus Regis thefau- 
rarius, planus eft, figura ovali, longitudine trium circiter unciarum, latitudine duarum, 
craffitie dorfi cultri. In eo depida eft arbor per cujus truncum hedera ferpit, ad radices 
plantuhe quadam, ad latera folia ex arbore quali decidentia. Coloris eft albicantis ad lu- 
teum tendentis, altera facie politus, altera rudior adhuc , in qua etiam truncus arboris 
confpicitur hedera lambente ornatus , fed coma: amputata: partes , hinc inde per cor- 
poris ambitum difperfie : omnia depida colore cceruleo nigricante elegantillime i Ad 
radicem perreptat vena quasdam lapidis flavior. 
Omnis vero harum figurarum in hifce variegatis Marmoribus varietas , ex venarum 
variis coloribus in Terra: gremio infedarum difpofitione, & partium ex quibus conftat 
diverfitate, fitufque proportione ortum trahit. 
Marmora multi imitari conantur. Sed duritie & pondere pauci ea aflequuntur , licet 
colore & fplendore pofllnt. Quidam Pragse tempore Rudolphi 1 1. ex gypfo , aliorum 
lapidum pulvere, quibus ad pondus augendum cineres plumbi addebantur, cum aceto 
vel ladis fero, ili quo cafeus folutus erat, maflam conficiebat, ex qua menfas Sc Iphasras 
fundebat, quas exficcatas, politura fplendidas faciebat. Nonnulli filices, lapidum vario- 
rum fragmenta, fanguinem hirci aut bovis mifcebant, addendo vinum ardens & fel bo- 
vinum,ac in formas premebant marmora ut armularentur. Sunt qui aqua calida cafeum 
contundunt, addendo calcem vivam & colores quofvis corpus folidum habentes, ut Cy- 
nabrium, chryfocolla, ochra, hsematites , Viride a:ris, &c. Alabaftrum quidam Italus 
pulchre aauulabatur, filices fluviatiles in pulverem redigendo , addita calce viva, aqua 
glutinis, ex ea pafta formabat imagines, qua: polita, elegantiflima: erant. Sereniflimus 
rex nofter Chriftianus IV. etiam Italum quendam Piero nomine habuit , in hac arte 
principem, qui ftatuas varias ex certa mafla fingebat, qua: durum marmor adulabantur, 
fed coloribus deinde pulchriores reddebat. 
Y Id imus hadenus lapides Magnos, qui frequentius occurrunt, duritie infi- 
gnes : jam eos expendamus , qui molliores fiunt , & etiam magnitudine confpicui ; 
cujus generis fiunt, Saxum Calcarium, Gypfum, Lapis Bononienfis, Pumex, Porus, Ah 
cionium, Aflius, &c. # 
Saxum, unde calx conficitur , Calcarium nobis didum , vulgare eft , multifi- 
que in locis reperitur : varia namque funt faxorum genera , ex quibus fieri poteft ; fed, 
ex quo optima fit, albicans 6cfufcum eft, cujus copia ingens paftim in totaDania reperi- 
tur, Selandia, Cimbria, Scania, Norvegia. Quibufdam in locis Natura mire in his faxis 
ludit, tubulos, ramenta, globulos, virgulta, aliaque in iis exprimendo. Hi lapides, ut ex 
iis calx elici poflit, primum uri debent, atque fic ignem illum concipiunt, quem in fe 
potentia fervant, ut aqua: frigida: affufione in adum deducatur. Calorem illum in Cal- 
cis (ale calidiflimo & ficciftimo confiftere volunt , cui cum aqua frigida affunditur, ob 
antiperiftafin partium calidarum, per totum e jus corpus diftufiarum, ad interiora repuh 
iionem , a contrario fadam, augetur vis ejus in adum deducitur, cum virtus unita 
fortior fit difperfa. 
Ex Calce recenti illud fit, quod veteres Maltham vocabant, res omnium tena- 
cifiima, & lapidis duritiem antecedens. Gleba calcis vino reftinguitur , mox funditur 
cum adipe fuiilo & ficu, duplici linimento. Quod maltatur, prius oleo perungitur, ut 
fupra ex Plinio docuimus. 
Calx viva corpori applicata urit & cruftam inducit, reftinda mordacitatem exuit &: 
■exficcat ; lota cum oleo & cera cicatricem inducit. Si cum aceto exftinguatur& ter la- 
vetur, cumq; oleo rofaceo ad linimenti formam redigatur, combufta abfque Cicatricis 
C a p. V. 
SDe Saxo calcario , Cjypfo , Lapide Bononienfi 3 B amice > Poro 3 
oAlcioniOs -djfio. 
veftigio 
