/ 
f O R M I A N XI M. 47 
non diu durat , ut fupra didum. Qua verh vi Si facultate iapis hic lucem attrahat , re- 
tineat, circumferat, & rurfutii de fe fundat^ a multis diu multumque inquifitum varian- 
tibus fententiis . Quidam lumen fubftantiam & corpus efle exiftimarunt , & lapidem 
trahere lucem ea ratione qua Naphtha ignem 8 c Magnes ferrum trahere folet. Qui- 
dam voluerunt lumen in hoc lapide ccdeftis & igneo fubftantio qualitatem efle ac non 
fecus ac alia omnia no&iluca in obfcuro lucere. 
Quidam lapidem a lumine ambiente accendi fecundum particulas feu atomos exifti- 
mant, in quas aflidiie refolvimr. AthanafiusKirckerus lib.3. de Magnete p. 503. concludit 
lapidem hunc calcinatum , ficcitate fua bibula > vapidum, lucis fcetura gravidum, non 
fecus ac fpongia humorem vicinum combibere, atque intra poros recipere , ubi aduali 
frigiditate lapidis cogitur , ardeque cum propriis partibus tenuioribus copulatum, in 
unum corpus lucidum coalefcit. Quia vero vapidum illud illuminatum lapidi adjun- 
dum, a calce, cui permiftuni eft , facile confumatur , lumen quoque, cujus didum vapi- 
dum veluti vehiculum quoddam eft > una cum vapido deftrui neceflum eft. Qui fufio- 
rem de hoc lapide vult tradatum, legat Clariff. Fortunium Licetum, qui ex profeflb hoc 
egit, Kirckerumloco citato, & Poterium. 
Mihi hic lapis eft, tam crudus quam praeparatus. Crudum dono habeo Viri ClarilT. 
D. Henrici Fuicenii, qui ex Italia fecum detulit; Ovalis eft figurae, compreftus , fcaber 
& inaequalis, coloris cinerei, micis fplendentibus confpicuus : qua parte politior, fplen- 
doris de fe majorem fundit gratiam. Parvus licet fit, juglandis magnitudinem vix attin- 
gens, ponderofus tamen eft, adeo ut $v. cum dimidia aequet; odore eftfulphureo inftar 
Pyritis> talcofum quid pro fe ferens. 
Praeparatum habeo pixidi inclufum , qui cum exade calcinatus non videatur , fru- 
ftula majora teffellata cineri feu calci permifta oftendit , ac in fuperficie flavum quafii 
florem oftendit fine aliquo fplendore , qui in fruftis majoribus apparer. Quia vero ef- 
foetus jam eft hic lapis, nec vim illam attrahendi lumen amplius oftendit, fpedaculo hoc 
oculos auditorum pafcere nequeo ; quatuor enim effluxere anni, ex quo Bononia cal- 
cinatus fuit, ut docet Epigraphe. Cum ego pixidem acciperem , fundus ejus obdu- 
ctus erat cera rubra > cui inhofit lapidis calx exigua quantitate , drachmarum nempe 
duarum, cui fuperftrati erant ad operculum ufque bombacis flocci, operculum vero pi- 
xidi cochlea aptabatur. 
Pumex, Graecis 5 fluafi d vermiculis erofus, Germanis / 
quia in Balneis ad cutim fricandam eo utuntur. Lapis eft erofus fpongiofufque, exiguis 
cavernis refertus. Colore quandoque eft nigro, qualis ille, quem Iflandio Hecla evo- 
mit; quandoque cinereo , quandoque candido. Duritie etiam differunt: quidam ma- 
nibus in arenam teri poliunt, quidam duriores , omnes adeo leves ob aerem inclufum, 
ut aquo innatent. Candidi reliquis proferuntur , ut & leviores , qui maxime aridi &c 
fpongiofi, atque facile teri pofliint, &: fricando non nimis arenofi. 
Pidores ad telas fuas Levigandas eo utuntur ; Balneatores in Balneis ad corpora fri- 
canda. Uftus trina uftione & vino exftin&us extenuat & ficcat, cicatrices emendat 5 
dentifricia quoque ex iis fiunt. 
Ex Incendio Heclo magnos &: globofos, nigros tamen ejaculatos tenemus, qui leves 
admodum funt, licet magni. 
Pumex yulcani, qui Syracufanus etiam dicitur , quia Mons Vulcani non pro- 
cul Syracufa diftat. Sunt namque prope Siciliam , feptem Infulo Vulcanio, feu AEolio 
diCto, ex quibus quodam fulphure, bitumine, aliifque mineralibus fcatentes, e montibus 
ignem eruCtant. In primis mons Vulcaniis diCtus hujufmodi incendio celebris ; in eo 
lapides excofti, exufti,porofi evadunt, & in Pumices degenerant. Hujus fruftulum 
album ad Cinereum inclinans, afperum, leve, vix fcrupulos duos pondere fuperans, 
mihi ex Sicilia redux attulit D. Thomas Bartholinus, quod reliquis pumicibus fubtilius 
eft, eafdemque cum aliis obtinet vires. . 
Fluentis coagulum, mafla quodam eft ex AEtna monte Sicilio 
petita, colore atro ad lividum inclinante. Coagulum vero dicitur , quia hoc mafla 
coagulata eft ex lapidibus , calce fulphure , quo fimul calore flagrantis AEtno li- 
quefa&a , inftar rivi igniti ex AEtna defluunt , fed frigore tandem ambientis con- 
denfato , maflam hanc probent , in qua duriora & crafliora infimam tenent partem , 
fulphurea vero & leviora fuo colore fe prodentia fuperiorem, in vitream quafi 
fubftam 
