6 l 
VORMIANUM. 
hac fphxncam figuram acquirere , aut aliam ei vicinam. Calore vero' ventriculo infito 
cum mafla eique adhxrens mucus exficcatur , induratum refert corticem. Quo vero 
diutius in ventriculo fuerint detenti, eo folidior evadit extima fuperficies. Hxc quoque 
caufa eft, cur, qui e junioribus eximuntur animalibus, cruftacateant exterioti&nigri- 
cante, quam habent illi qui ex femoribus depromuntur. Ab hac fententia video alie-, 
num non efie Johan. Vierurn, de prasfligiis D temonum lib. 3. ubi haec habet. Vituli ad- 
huc lade viventes materno, fi quando alimonia deftituti,vel alioquin petulca xtate in- 
folcntes, ad parentem vel aliam accurrunt vaccam, ejus furas, vel quemcunque conti- 
gerint ore locum hirtum, maxime pofteriorum coxarum, tam exfugunt avide, ut etiam 
depilem reddant. Pilique valido crebroque fudu in ventriculum attradi, & frequenti 
motu faltuque lafcivo paulatim conglomerati , plerumque Chylo obvolvuntur, aut pi- 
tuitofo fixeeo lento, qui temporis fucceifu tenacior redditus, membranae induit faciem, 
quemadmodum fubftantia,limofa, albida, ftatim afedione vifa eft primum obduda hac 
pellicula , quae deinde exficcata pedetentim corio tindo etiam nigritie aflimilabatur, 
quo una in parte cultro nonnihil excifa, ejufmodi uniformes pili molles, admodum com- 
D^vk^u^nfiiil compertum habeo : fi aegre parientibus, ut Plinius' vult, conducant, 
di°ni funt qui majoris fiant. Verum, live terram tetigerint, five non , perinoe eife judi- 
ci Nec enim ratio ulla probabilis reddi poteft: , cur vires fuas amittant , fi terram teti- 
^ Cl pl l a rupicapra, ©cmfciufu^cf Germanis , reperitur in Capris alpinis, qux in 
prxcelfis Rhxtorum & Valefianorum rupibus , & alpibus Epifcopatus Salifburgenhs 
Circa Novembrem in Mafculorum ventriculis reperitur forma oblonga & comprdTa, 
trium tranfverforum digitorum longitudinem vix fuperans , aliquando cute coriacea 
nRra fplendente, rugofa obduda*, aliqux caftanex colore, alias fubcineritix , odore 
crato aromatico, quia ex herbis bdoratiflimis depaftis conflatae, conflantes mafla ex 
herbarum depaftarum fibris, pilos referentibus, pondere leves, fapore aromatico inftar 
cinnamomi, caryophyllorum, &rc. 
Vi pollent calefaciendi, ficcandi & cerebrum roborandi, quocirca contra vertiginem 
utuntur, animi alacritatem miram fpirituumque promptitudinem conferre volunt cum 
vino, x<ne parturientibus fingulare eft remedium; ad fecundinas pellendas, fuffocatio- 
nem* uteri, menfes promovendos, Dyfentericum fluxum, colicos dolores , valent. Tri- 
tas exhibent in aqua aliqua appropriata. Ad febres malignas grana quindecim aut vi- 
crinti in aqua aliqua cordiali dantur. Eodem modo.adverfus venena propinantur. Con- 
tra peftem prxfervationis loco grana quatuor aut quinque cum tantillo vini jejuno 
mane exhibentur. Si amuleti loco de collo geflentur, carnemque tangant, Vertigini 
refiftere volunt. 
Mihi una harum pilarum eft a Dodiflimo Viro D. D. Chriftiano Legard dono data, 
quam Oenifpbnto adduSit Magnitudine mediocris ovi gallina, cei, figura: oblongae ova- 
lis cruftacaftanei coloris rugofa obduda, interna mafla ochrx coloris, fibris refertiflima, 
odore arato & notas fupra allatas habens omnes, levis admodum & fungofa. Cum lon- 
gitudine fit unciarum duarum cum femifle , craflitie uncix unius femis, non pendet nifi 
drachmas tres cum fcrupulo uno. Vide Cafpar. Bauhinum de Lapide Bezoard. cap. 13. 
Sed de lapidibus mollibus hadenus; 
Cap. IX. 
<T)e Magnete , Hxmatite , Schifio , Sminde , Lapide La%uli> 
eArmeno , Lipis , 
M Ino res lapides, minus pretiofos & molles, quos jam tenemus, expedivimus; ad 
duros ejufdem cladis accedimus. Hic etiam illud , quantum quidem fieri poteft, 
obfervabimus,ut congeneres, qui affinitatem aliquam naturx&: virium, externa* etiam 
fio-urx habent, non fe jungamus. Magneti vero primum tribuimus locum, tum ob ufus 
frequentes, tum ob vires mirabiles, qux Doctorum fere omnium ingenia mire fatigant 
adhuc. . rc a t . x 
Magnetem Plinius a Magnete Armentario traxifle vult nomen, Lucretius a 
H 3 Ma- 
