£2, M n S E U M 
Magneha regioiie , ubi repentur. Theophrafto Heracleon , quod circa civitatem He- 
racleam inveniatur, aliis Herculeus, quia ferro, quod omnia domat, imperat: quibufi 
damSiderites, eadem de caufa, cn^p(^> enim ferrum notat. 
Eft autem Magnes lapis durus, ferrugineus, nigricans, qui ferrum aut alium Magne- 
tem ad fe trahit vel rejicit , ac plagas mundi offendit. Variis in locis reperitur, plerum- 
que in fodinis ferri , unde etiam multum ferri in fe continet. Non enim omne illud 
corpus quod attrahit Magnes eft , fed in eo vena Magnetica 5 quocirca quibufdam in 
locis Germania ex eo optimum ferrum eliciunt. In Italia in montibus Viterbi, & in Ilva 
qui reperitur, exterius fubrufus eft, intus in fracturis nigricans & parum tendens ad cce- 
ruleum obfcurum, in trahendo efficax valde, dum percutitur inhorrefcit, lanugine qua- 
dam oblita, qua? ad ferrum tranfmigrat fi admoneatur. In Germania etiam variis locis 
eruitur, prope vallem Joachimicam, Swartzburgum, Sneburgum, &c. Ex Norvagia 
etiam ad nos adferuntur viribus iiffignes, quorum aliquot offendere poffiim. 
Magnetis naturam qui funt fcrutati,eum dividunt in tria genera : unum, quod ierrurn 
trahit & plagas mundi offendit; alterum, quod plagas mundi tantum offendit, fed fer- 
rum non trahit ; Tertium, quod Magnetem alium ad fe allicit : Quartum, quod fer- 
rum abigere multi exiftimarunt, & Theamedem appellarunt, peculiare genus non con- 
ftituit; ineft enim hxc vis omnibus qui ferrum alliciunt, &. plagas mundi offendunt. Af- 
fridum enim ferrum Magneti, fi ad aequilibrium ponatur , ab adverfa Magnetis parte, 
ferri contada pars, aut ab eadem, quae ferrum tetigit, ferri adverfa pars abigitur. 
Vires Magnetis plane mirabiles funt : inter eas enim & ferrum, leu chalybem, tanta 
eft amicitia, ut ad mutuum contadum indelinenter adfpirent, adeo ut li Magnes viribus 
magnis lit, ac ferrum liberum, ad Magnetem properet; e contra li Magnes exiguus ac 
liber, ferrum vero grave, ac rei alicui affixum, Magnes ad ferrum, ut illi conjungatur, fe 
movet. Unde dubitatum a multis, an Magnes ferrum, an vero ferrum Magnetem tra- 
heret. Probabilius certe Magnetem ferrum trahere, quia fepultusinfcobe ferri Magnes 
vires fuas confervat auget: ferrum vero rubiginem contrahit & perit , quod fit quia 
puriorem & fubtiliorem ferri partem ad le trahit, fibique unit. 
Adhsc adionem trahendi communicat ferro , quam antea non habuit ; fi illam non 
haberet, utique communicare non pollet. Accedit, quod ferrum metallum fixum fit, 
Magnes vero nondum fixus, unde vires & fpiritus liberius emittere poteft. Mirum vero, 
vim hanc attradricem nullo corpore interjedo impediri polle. Trahit enim per lignum, 
per lapidem, per vitrum. Unde patet, vim hanc Magneticam incorpoream plane elfe, 
quas tam folida corpora penetrare valet; ejus plane naturas, cujus eff lux&fonus. 
Caufa vero hujus tradionis plane ignota , licet in ea inveftiganda multi defudarint 
etiam ex Neotericis. Sympathiam & mutuum rerum naturalium confenfum hic agno- 
fcimus. Magnes quasdam quafi ferri Vena &: Matrix eft, quia ex eo ferrum excitur: ad 
eum igitur fertur ut fui conlervativum, & ut perfedionem aliquam ab eo acquirat. 
Altera non minori admiratione digna facultas Magnetis eft , quod polos mundi re- 
fpiciat & plagas ofiendat. 
Quilibet enim Magnes in lua extremitate pundum habet Boreale, quo cognito etiam 
Aufttale, Orientale & Occidentale, & quodvis aliud aliquot gradibus ab illo declinans, 
facile inveniri poffit. Pundum Boreale optime invenies, fi Magnetem in Sphaericam fi- 
guram redadum lumpleris,& gracile ferrum ejus longitudinis, cujus eft Diameter globi, 
fabricaveris, id fupra lapidem fphsricum pofueris, vertet fe donec in Meridiana linea, 
per Boreale & Auftrafe pundum tranfeunte, quiefeet. Ubi quieverit, fignato lineam, & 
transfer ferrum in alteram lapidis partem ; cum refederit & quieverit , iterum lignato, 
idque tertio & quarto repete ; ubi lines fe decuflabunt, erunt Punda Borealia vel Au- 
ftraiia : Alios modos alii docent. 
Verum de caufa hujus eftedus etiam follicite difquirunt Phyfici. Probabilis illa vi- 
detur fententia , qus ftatuit Magneti hoc infitum > ut femper eum fitum expetat, quem 
in natali folo obtinuit, nifi impediatur, ut quas pars tum Boream relpiciebat , ea femper 
eandem extra fodinam, nifi impediatur, quaerat. Verum non in omnibus locis praecife 
polos refpicere , docuit experientia in acu nautica. Declinat enim Noribergae a polo 
Ardico decem gradibus, circa Novam Zemblam 17. imo quibufdam in locis 23. quas 
quoque declinatio eft poli Zodiaci, a polo Mundi. Quocirca multi funt in ea fententia, 
non moveri Magnetem ad polos Mundi , nifi iis in locis ubi Meridianus per polum 
Mundi 
