FORMIANUM. Q 
Mundi &: polum Zodiaci tranfit ; fed ad polos Zodiaci, quos exade obfervare comper- 
tum eft. 
Hoc etiam mirum, quod pixis nautica , quas vim a Magnete accepit , quando JE qui- 
nodialem lineam pertranfiit, & polo Antardico vicinior eft , non amplius Septentrio- 
nem, fed Auftrum oftendat, forfan quod Magnes non tam plagas quam polos monftret, 
& quidem eum qui illi vicinior eft. Sunt qui Magnetem non tam Ardicum polum, quam 
Auftralem refpicere contendant , eo quod fortiorem vim habere videatur pundum 
Auftrale. Quod vel ex eo colligitur, quod pixidum Nauticarum & horologiorum Ma- 
gneticorum fabri, ei parti Indicis, quas meridiem fpedat, Magnetem affricent, unde 
index Magneticus verfus Auftrum primario movetur. Verum haud firmum fatis hoc ar- 
gumentum : Ferrum enim Magneti affricatum , recipit in fe plagas & polos eofdem , 
quos habuit dum Magneti adftaret , eofque perpetuo confervat. Ubi notandum, in 
ipfa conjundione ferri &: Magnetis , fieri ex duobus hifce unum quafi corpus, quia 
virtus per utrumque diffufa unitur ; quando vero diftrahuntur, pars illa ferri, qua: tetigit 
Borealem Magnetis partem, redditur Auftralis, divifo quafi in duas partes uno corpore. 
Hinc fit quod ferri pars, quse tetigit Borealem Magnetis partem, non Borealem plagam 
fed Auftralem oftendat, appetet tamen illam partem Magnetis, quam tetigit, cupit enim 
femper eundem ftatum quem habuit , dum vires nancilceretur. Hinc fi velis ut non 
Auftrum fed Boream oftendat acus nautica, Auftrali magnetis pundo affricetur. 
Id etiam mirum, quod fi ferrum, Magnetis vi imbutum , ad aequilibrium ponatur, at- 
que ipfius extremitati Boreali Magnes fupra teneatur, attrahatur ea pars-, fi verofubtus 
teneatur, repellatur ; forfan quod partes lapidis contrariae ferrum refpiciant, nam inpe- 
rior pars lapidis, dum fupponitur ferro, alia eft quam inferior, quae fupra ferrum tenetur. 
Et hoc admiratione dignum, quod ea pars Magnetis, quae in aequilibrio pofitum ferrum 
refpuit, nihilominus id ubi attigerit retineat. 
Ferrum vero virtute fua. non imbutum , licet ab omni parte trahat , tamen ex uno 
pundo efficacius quam reliquis. Hoc autem tradionis pundum deprehendere licet, fi 
Mamies fupra ferrum afferi plano fuperpofitum teneatur, & manibus volvatur donec 
ferrum tremat & ad contadum currat, ubi enim tetigerit, ibi pundum tradionis eft , 
a quo tanquam centro radii virtutis Magnetis in ambitum fparguntur. 
Vires Magnetis abolentur, fi unus Magnes alteri affricetur in pundis aqualibus, ut fi 
Borealis unius , alterius Borealem tangat fortiori affridu , utriufque vis perit, & neuter 
officium facit, vel tantum erronee, quafi ebrius effet. Redimitur in integrum fi aliquot 
diebus in limatura chalybis fepeliatur. 
Mametis ufus in Medicina internus nullus eft 5 imo funt qui inter venena referant * 
rationem enim turbare, & Melancholicam infaniam inducere volunt. Nihilominus Gale- 
nus vires Hasmatitis habere afferit, & Diofcorides trium obolorum pondere ad craffos 
& Melancholicos humores educendos proponit. Cum uritur pro Hxmatitide vendi ait, 
adftringit enim & fanguinem fiftit. Sunt qui cum mulfa bibitum Hydropicos fanare re- 
ferant. Extra Emplaftris admifcetur a Paracelfo, ad ferrum &; alia e vulneribus trahenda. 
Ingreditur enim Emplaftrum Opodeldoch didum. Sed funt qui acriter refiftant, con- 
tufum enim &c aliis permiftum nihil trahere animadvertimus. 
Ufus in aliis rebus infignis eft, ad navigationes & pixides nauticas confidendas in pri- 
mis. Acus enim quas plagas mundi in pixide nautica offendit & vias monftrat, Magne- 
tis beneficio, cujus vi imbuta fuit, hoc praedat. Quod in mari facit, idem in terreftribus 
itineribus praedare valet, fi modo debito ufurpetur. 
Ejus beneficio quis alteri fua fecreta per certam diftantiam revelare poteft. Varia 
inftrumenta ejus ope ab artificibus confici poffunt , quas mira prasftent. Vitriarii eo 
utuntur : nam fi minuta Magnetis fruft a materiae, unde vitrum conflatur, addantur , ita 
liquorem vitri ad fe trahit, ut ferrum trahere folet, tradum purgat, & ex viridi vel luteo * 
candidum facit. Mira ludicra ejus virtute fiunt, quae non nifi Magica vi fada quis arbi- 
traretur. Ferrum in aere virtute Magnetis fufpendere licet. Ejus ope fcobs ferri arente 
cumulo permifta feparabitur. Exercitum prasliantem fcobe ferri exhibebis, ferrum fu- 
per tabulam incedere facies , arietes cornibus fe impetentes repraefentabis 5 Hift oriarrt 
Jonx a Pifce abforpti, Chrifti fuper aquas ambulantis , & Petro jam fubmergenti fuppe- 
tias ferentis, Magnetico artificio dabis ; infinita ejus generis excogitabit ingeniofus arti- 
fex. Confule eruditiflimum de Magnete opus Athanafii Kirekeri. 
Magnes 
