WORMIANtIM. 
2 3 
Gap. IX. 
oAlumme. 
A Lumen Grsecis qwfiwe/cL , a vehementi vi adftringente fic didum , ad Sales edam 
fpedat ; hoc peculiare habens,quod, cum carbonibus ardentibus imponitur, vel ollx 
inclufum fuccenfis ignibus torretur, in bullas tumet, ut nitrum, & aliquid de fua perdit 
fubftantia. Sed aqua, ut reliqui fucci concreti, liquefcit. 
Ejus varia funt genera; quoddam a Natura elaboratum cernitur, quoddam Ars perfi- 
cit. Naturale vel liquidum eft, vel concretum. Liquidum vel purum eft, ladei 
coloris, limpidum, igneum quid exfpirans, quod a Grsecis (poe/pov vocari folct; vel impu- 
rum, fqualidum, fcabrum, fordibus inquinatum, didum. Concretum varias 
habet fpecies: vel enim in laminas fciffum eft , o^faV Grascis vocatur , quod tamen non 
tam alumen quam lapidem fui generis effe autumo, cum nec in aqua diffofvatur, nec ad- 
ftridionem habeat. Yel figillatim efflorefcit inftar canorum capillorum, atque idcirco 
Grsecis vocatur* Yel plumofum feu plumeum, quod raro vifitur legitimum. 
Yidifie tamen fe teflatur Csefalpinus lib. i. de Metal. cap. 21. Prope- loca ardentia & ful- 
phurea, quafi cinis fit fulphuris combufti , glebis candidis valde adftringentibus , nunc 
mollibus, quod liquidum alumen effe dicit, nunc concretis in filamenta , quod Schiflon 
vocari ait. Hujus loco fubftituere licet Amianthum lapidem , qui variis modis in locis 
ficcis generatur, quandoque figura lanas & pilorum , quandoque fibris oblongioribus, 
quandoque in forma truncorum arborum , luis tamen conflans fibris & velleribus. Sed 
nec has fpecies vere ad alumen fpedant, cum ejus naturam non lapiant ; de iis potius 
inter lapides agendum* 
Rotundum etiam datur alumen, quod vocant, & varias habet differentias: 
vel enim bullarum modo intumuit, vel foraminum fiflulis fpongiam refert ; vel eft foli- 
dum,quod etiam minutiores fuas agnofeit differentias. 
Arte elaboratum alumen illud eft, quod ab artificibus, vel ex naturali, vel ex lapidi- 
bus aut terra fui generis excoquitur. Eftque vel Rupeum feu Ro ch je i quod 
glaciale vocant 5 vel Scaioium, quod ex Schifto lapide combuflo prayaratur; Scaja 
enim & Scalia cruftam fignificat & fquammam, tefte Scaligero Ex. 1 04. fed. 7. vel S a c- 
charinum, vel f^cis, e vini fecibus igne combuftis, vel Catinum, explan- 
ta Kali , feu Sodas cinere. Sed pofteriores Sales potius Chymici ccnfendi quam Alu- 
mina. 
Alumen rochj feu Rupeum Scaliger Ex. 104. fed. 6 . ita confici ait. Ex fax o 
fit, feu excifa rupe, atque redada in calcem: eam calcem in cumulis difpofitaro, afper- 
gunt aqua faspe de die, donec in luti fpeciem tabefcat ; Id quod paulo minus fefquimen- 
ie perficitur : tum in lebete eum aqua conturbatum coquunt, codum per canales in 
alveos derivant, quorum ad parietes concrefcit alumen inasquale , & grandibus fruflis, 
puftulis fafligiatis ; ea exempta aqua ferramentis decutiuntur. E Rutila rupe rutilum, ex 
alba candidum fit. Hoc alumen maxime in ufu eft , &: reliquorum fere omnium vices 
fupplet. 
In Scania ex Pyrite nigro, vitriolo & Sulphure aluminofo conflante elaboratur, quas 
fi rite feparari polfent, poffeffori, quieftNobililf. Joachimus Beck, lucrum redderent 
triplicatum: Alumen quidem & Yitriolum inde elicere novit, fed Sulphur, fine reliquo- 
rum jadura, nondum capere didicit. Pyrites hic quamvis niger fit & variarum figura- 
rum, etiam Sphasricas , quando uritur colorem rutilum acquirit, ac optimum fuppeditat 
alumen Rupeum. 
Mihi ex hoc Alumine scanico, concreta quadam eft columna longitudi- 
ne pedis Romani cum quinque unciis, juxta balin feu radicem ftridior, paulatim in am- 
plitudinem majorem exfurgens donec in figuram Pyramidalem terminetur, Adaman- 
tem magnum referens ex quadrato y cujus quodvis latus eft trium unciarum cum fe- 
miffe, in acumen definens. Politus eft omni ex parte hic Adamantinus apex, cum reli- 
quum corpus insequale & afperum fit, variis protuberantiis & crepidinibus quafi con- 
flans laminatis, corpus conftituens pulchrum, Cryftallinum,& vifui jucundum. 
Ufum magnum obtinuit Alumen apud Aurifices, Infedores, librarios, coriarios, Me- 
dicos alios. Aurifices eo purgant aurum, ut ejufdem bracteas seri inducant. Infedo- 
res-’ 
