18 MUSEUM 
tat, ac chartam & quavis alia, prasfertim candida , colore tingit Cyaneo, glebofa,fa- 
pore nullo ; madefadavero in nigram &: luridam convertitur terram > talique colore 
obvia inficit. Pluvias varias prodigiofas memorant hiftorias , fed fimilem me legifle non 
memini. Plinius Decad. 5* lacte pluifle refert , idem alibi fanguine & carne, lapidibus, 
imo & terra, Decad. 4. lib. 5. Sed qus colorum vires prabere poliunt, atque madefada 
in nigram terram tranfmutentur, vix auditum. Auro in Infula Pelagia, Ferro in Luca- 
nia, ante bellum Parthicum, quo Craflus occifus eft, pluilfe teftis eft Ammianus libr. 17. 
Annona in Charintia , horarum duarum fpatio , ad duo amplius milliaria, ex qua panis 
pinfebatur, teftis eft Thuanus lib. 5. de anno mdxl viii. 
Alterum portentofas terras genus , linteo viliori ex navis 1 velo abfcillo inhasret . 
Ex cineribus ortum traxit anno mdcxxy. cum in Orientali Iflandis tradu mons 
Modals Jokul didus conflagraret. Nauta, qui linteum hoc attulit , refert, quod, 
eum circa Nidrofiam Norvegias navigaret, ejufdem annimenfe Septembri, fubito in- 
gens obortus fit nimbus, non aquas, fed cinerum & terrs , ut ipfi videbatur , qui totam 
navem operuit, velifque pertinaciter adeo adhasfit,ut inde totus difcuti nequiverit. At- 
que in ejus rei teftimonium, particulam hanc veli, terra ea infedam, mihi obtulit, ex 
quo tanto temporis ttadu multum periit, veftigia tamen remanent manifeftiflima. Hi-, 
ftoria hujus conflagrationis , vulgari idiomate edita eft hic Hafnias anno mdcxxvii. 
Ccepit vero mons prasdidus, qui alioquin perpetuo nive & glacie tegi folet, conflagrare 
anno mdcxxv. die fecundo Septembris, primo horribili tremore & mugitu, erum- 
pentibus flammis & cineribus. Ex nive & glacie liquefadis , tanta acceflit aquarum, 
inundatio, permiftis glaciei fragmentis, ut navigationi idonea vifa fint loca, quas antea 
habitationibus & pafcuis erant deputata. Hinc indies crefcentibus flammarum eru- 
ptionibus, horribili boatu ftrepitu, lapidum & pumicum in aerem ejaculatorum, cine- 
rumque magno impetu extruforum , tanta fada eft copia, ut continuatas extiterint te- 
nebrs nodis inftar per totum iftum tradum, exceptis locis flammas vicinis, ubi aer ab 
igne aliquantulum illuftrabatur. Interea temporis in vicinis locis terra motibus concu- 
tiebatur tam validis , ut & ex duriflimis cautibus coagmentati montes diffilirent. Cine- 
ribus vero adeo repletus aer, ut volatilia quaft exanimata deciderent, & per terram in 
cineribus, reptilium inftar, reptitarent. Terra quoque iifdem oppleta, adeo ut inceden- 
tium per eos genua ftrinxerint •, unde alio commigrare coadi funt accolas , fertilitate 
Terrx in meram fterilitatem converfa. Duravit hoc incendium in decimufn quartum 
diem. Poft conflagrationem variis in locis calidi fontes & Thermas eruperant , quas 
etiamnum vifuntur. Quanto vero impetu pumices & cinerum acervos evomuerit , 
vel ex hoc liquet, quod naves, circa Norvegiam navigantes , iis fuerint oppleta, ut ex 
hoc linteo liquet . Narrat Nicephorus lib. 15. cap. 20. Tempore Leonis Papas cineri- 
bus pluifle, qui palmas altitudine in tegulis jacuerunt. In agro Neapolitano, ex incen- 
dio Vefuvii montis hoc pari modo contigifle arbitror. 
Huc referre licet Terras communis portionem fanguine tindam , quas fanguinea 
pluvia imprsegnata fuit Strallundi anno mdcxlvii. decimo- tertio Septembris, &: 
huc tranfmifla,mihi vero a D. Simone Pauli communicata. Ejufm odi portenta raro ali- 
quid boni prasfagire folent. 
Cap. VI. 
D)e Salibus in genere. 
S Alem quidam afaliendo didum putant , eo quod igni injedus exfiliat : fed cum 
hoc non omnibus ejus fpecrebus competat, etymologia ratio hasc minus accurata. 
Qui enim compadus & fpiflus eft, in igne crepitat & exfilit, ut foflilis & marinus : qui 
minutus & fpiflus, crepitat tantum; qui rarus, five compadus fuerit, five refolutus, nec 
crepitat, nec exfilit. Quocirca potius a Grasco aAs, per Metathefin literarum , tradu- 
dum puto. 
Per Salem vero hic intelligimus, corpus minerale inanimatum, inaqua folubile, 
faporibus diverfis prsditum,& feminaria in prima Creatione vi dotatum, qua certis in 
locis confervatur &: multiplicatur. Vulgo generari dicunt e fucco aqueo & terreo 
craflo. Cum enim exhalatio ficca fubftantias fit terres, accedens ad naturam ignis,fi ab 
aqua apprehendatur in pluvia aut vifceribus terrs ,pars ejus ignea falfas reddit aquas, 
reli- 
y 
