\6 MUSEUM 
Terra a n t is co r butic a. Hujus meminit Henricus Petreius differt. Har~ 
monic. de Scorbuto 38 . in hanc modum : In Norvegia prope Bergas celebre empo- 
rium, terram rubram , figillatae cuipiam non abfimilem , effodi perhibent , praffenta- 
neum hujus morbi Alexipharmacumu Cur igitur vocetur Terra Antifcorbutica, hinc 
patet. Invenitur vero prope Bergas Norvegia:, ut Petreius refert, atque inde ad me de- 
tulit vir ClariffimusD.D. Jacobus Fabricius Archiater Regius, fed crudam, variis quif- 
quiliis, radicibus, lapillis, aliifque permiftam, qua forma apud me etiamnum repentur > 
fed ejus particulam lavi, purgavi & aptam reddidi Medicinas, quae hac forma jam con- 
fpicitur. Pulvis eft rubicundus ad luteum tendens, arenofus, minime pinguis, nam per 
fe in orbiculos cogi nequit , nullius ferme faporis, inftar arenae inter dentes ftrepitum 
edens, non admodum ponderofus. Hujus drachmam unam in aqua aliqua antifcorbu- 
tica exhibent, ut fudorem provocent, quo aliquoties ita provocato, radicitus exftirpari 
fcorbutum referunt. Miratur Petreius dicto loco hanc terram ad exteros non exportari; 
Miror , inquit, cur , quemadmodum Guajacum ab Indis &: America: populis , quibus 
lues Venerea endemia eft, itaconfimilia remedia ad Scorbutum curandum ab hifce po- 
pulis in Germaniam , praefertima lucri cupidis Mercatoribus non invehantur. Sed mi- 
rari definati Vulgare vitium eft, propria defpicere, peregrina admirari, 3c nil nili magno 
pretio emptum aeftimare. * 
Terri cimbrici. In Cimbria juxta promontorium Q 5 torit£ 4 jofFm'f/ diftridus 
Hotterfnenfis, duo terrarum genera inveniuntur, luteum alterum, alterum cinereum, 
qua: ad naturam Terrae figillatae quam proxime accedere videntur. Crudas adhuc & non 
purgatas, puriflimas, & ab omnibus heterogeneis feparatas inveniuntur in mineris; pin- 
gues funt, ad contadum lubricas, adftringentes & linguas adhasrentes,liquefcunt liquo- 
ribus inditae fine faecibus. Sunt mihi ejus generis maflae quaedam, praeferam luteae. Ex 
cinerea ftatua eft D. Virginis, ulnis infantem geftantis trium circiter unciarum altitu- 
dine, DonoNobiliff. & Eruditiflimas Matronae Birgittae Tot de Tureby ; fed manu 
nobilis cujufdam Virginis affabre fatis elaborata . Non dubito quin Terras hae vim ha- 
beant refiftendi malignitati, ad fudores eliciendos commodae, in primis in Dyfenteria 
& aliis alvi fluxionibus utiles. 
Ad luteas terras Ochram referre licet, quae vel nativa eft vel faditia. Illa 
hic locum proprie meretur; haec licet inter metallica recenfeatur , ab hoc cenfu non vi- 
detur excludenda. Graecis 6'xpy dicitur, quod Luteo fit colore. 
Plinio &: Latinis Sil voce peregrina, cum Lutea vocari poflit , Germanis DdjCfc I 
/ ©ilkrgdL Nativa nafeitur non folum inter metalla , fed etiam in propriis 
venis. 
Quondam Attica commendabatur. Nunc foditur in Ungaria, Rhetia, Germaniae 
Mineris argentariis, Hildesheimii, inter Alsfeldam &: Embeccam , in Norvegiae fodi- 
nis argenteis ; in Cimbria quoque &: Iflandia. Guftu acris eft, &z in externis faltem 
ufum invenit apud Medicos. Tumores panos difeutit, excrefcentem carnem repri- 
mit, cum cera cava explet, articulorum tophos comminuit. Diofcorides eligendam 
fuadet leviflimam , faturate luteam, non lapidofam , friabilem. Pictores quoque ejus 
ufum flbi familiarem reddiderunt. Quidam potius inter lapides metallicos, quam 
Terras, reponendam putant ; fed nefeio quo jure. 
Ochra scanderburgica lutea. Prope Scanderburgum Cimbriae, ter- 
ra quaedam lutea e monte vicino eruitur, Venis fuis reliquum montis perreptans, quam 
pro figillata aut medicata, vim figillatce Terras habente, venditare aufl funt quidam, unde 
& paftillos ex ea formarunt, ac figillo Rofe decorarunt , vendibiliores eos vulgo ut red- 
derent. Sed ego cum Terram crudam ad me deferendam curaffem, nihil in ea offendi 
pinguedinis , nec magnopere adftringere animadverti , fed potius acrimoniam quan- 
dam guftanti praebere : unde non tam ad Bolos aut Terras figillatas, quam Ochrasrefe- 
rendam duxi. Eo autem magis in mea confirmor opinione , quod accolae ipfa terra 
lutea exficcata, ad tingendas & pingendas aedes , colore flavo utantur . Igne vero 
ubi uritur, rubrum colorem affumit, priore obliterato. 
Hanc enim notam effe Ochrae genuinam docet Diofcorides: cum ait Ochram per 
uftionem tranfire in Rubricam ; a veteribus Sil dida videtur, ut fupra monuimus. 
Quocirca non fuafero ut quifquamhac terra interne, nifi caute, utatur; Siquidem,; 
ut reliquae Ochrae, vim habet erodendi, diflipandi collediones &: tubercula, reprimendi 
excre- 
» 
