z 
MUSEUM 
C A P. II. 
De Terrarum differentiis, 
13 Er Terram hoc in loco non intelligimus eam quas fimplex eft , &: in numerum 
Elementorum vulgo refertur : nec eam qux quidem mifta eft , & ferendis plantis ac 
frugibus apta, & magis ad naturam elementi accedit, quam ea de qua nobis hic fermo 
erit, quamque dicimus effe , corpus foflile, naturae mineralis particeps , quod injeda 
aqua folvitur & Lutum fit. Licet vero quaedam hujus generis Terra: reperiantur, quae 
aquis madefadx non confeftim folvantur in lutum , progrefiu tamen temporis , fi diu 
macerentur , eo rediguntur. 
Terrae variis modis dividuntur. Agricola eam probat divifionem, qua aliae dicuntur 
fimplices , alite compofitx. Simplices eas vocat, qux cum nulla alia re foffili, aut fucco 
liquido funt permiftae : compofitas,quae unam aut plures res foftiles in fe continent, aut 
quae liquidum fuccum imbibunt. 
Terra: fimplices rurfum varie dividuntur. Ratione qualitatum, vel graves, vel leves 
dicuntur. Unde quaedam rarae, quaedam fpiflae, quxdam mediocres, quaedam molles, 
quaedam durae, quaedam inter has medix, quxdam macrx, qustdam pingues, quxdam 
medium obtinentes. 
Differunt quoque coloribus: funt namque albae, nigrae, luteae, rubrae, purpureae, vi- 
rides, coeruleae, cinereae, fufcae. 
Sapore funt dulces, pingues, acres, adftringentes. 
In odoribus quandoque etiam differentiae percipiuntur, prxfertim ubi manibus diu- 
tius tradentur. 
Figura etiam differentias quafdam conftituit. 
Quxdam enim tabularum inftar eft, quaedam alias habet figuras. 
Compofitas terras Glebas vocat, duobus fimplicibus coagmentatis, vel tribus,vel qua- 
tuor. Vel ex duabus miftis, vel tribus, vel quatuor,vel quinque, vel etiam mlftis &: fim- 
plicibus conflantes. Varia earum funt genera: quandoque cum terra conjungitur fuc- 
cus concretus, vel lapis, vel metallum ; quandoque cum fucco concreto jungitur , vel 
terra, vel lapis, vel metallum ; & fic in reliquis: de quibus confidendus Agricola , quj 
lib. io. Foffil. cap. 17 . accurate hxc perfecutus eft. 
Alix terrarum differentix defumi poffunt e locis,ex quibus eruuntur; ut,Samia, a Sa- 
mo : Erethria, ab Erethro : Chia, a Chio: Selinufia, a Selinunte: Cimbrica, e Cimbria. 
Noftro inftituto inferviet illa, qux ab ufibus depromitur ; alia enim utuntur MedicL 
alia alii Artifices. Sic Figuli & Plaftx fibi feligunt argillas &z cretam figularem , ex qui- 
bus opera fua forment. Fabri tignarii rubrica fabrili utuntur; Pidores, Paretonio, 
Melino : Fullones, Cimolia : Fabri argentarii, creta argentaria; alii aliis. Quanquam 
autem hxc differentia in Agricolx reprehenfionem ideo incurrat, quod non diftinde fatis 
naturam &: differentias Terrarum exprimat , fiquidem una terra duo aut tres artifices 
uti poffint, ut rubrica Medici, fabri, pidores ; Cimolia Fullones & Medici; adeo ut 
vuLo imperitix hanc tribuat diftindionem : perfpicua tamen eft , &: docentibus adeo 
commoda , ut ea ipfa uti coadus fit ipfe Agricola. LIt taceam Medicas terras eas dici, 
quxa Medicis potiffimum in ufum trahuntur, licet & alii artifices quandoque iis utan- 
tur; Fullonias, quibus Fullones magis utantur, minus alii ; &; fic de reliquis: ut hinc nulla 
metuenda fit reruniconfufio, cum denominatio fiat apotiori. 
Cap. III. 
De Terris quibus varii artifices utuntur , exceptis Medicis . 
T E r r quibus varii utuntur artifices, ad duo genera reduci poffe videntur, Ar- 
gillarum nempe cretarum. 
Argilla eft terra tenax, qux in partem quamcunque duda, non abrumpitur, neque 
exficcata dehifcit. Flacce potiffimum utuntur figuli & plaftx; ex hac fiunt vafa, figna, 
ftatux. Ejus enim hxc eft proprietas, ut quamlibet figuram recipere poffit,& in caminis 
coda, in lapideam fubftantiam concrefcat. Varia hujus funt genera. Quxdam, qux 
nobiliores funt, tenuius duci poffunt; quxdam minus. Apud Antiquos nobilitata funt 
Samia. 
