€ 6 M ll S E II M 
Lazuli vbffiituna excitare & quartanam fanare . Calcinavi in fornace laterum , ddti 
aqua vitx folvi caicinatum , & folutione dida multos morbos & febres ad miraculum 
ufque fanavi malignas, ea ulcera maligna & pefiima in optimum ftatum redegi. Ex eo 
lapide Oleum extraxi , quod fomnitm & requiem conciliat , fi eo caput & ventriculus 
Inungatur, vifus mirum in modum corroboratur; Podagra dolores & inflammationes 
fubito levat. 
Lapis armenus, fic didus quod ex Armenia adferatur, Gallice Verda^ur , quali 
dicas colorem coeruleum ad viriditatem vergentem , Germanis Q 5 ercf) 4 >Iaw / levis eft, 
colore coeruleo, friabilis, ad viriditatem inclinans. Veteres varie eum defcribunt. Dio- 
fcorides &: Avicenna colorem ei attribuunt cceruleum, Plinius viridem efle ait, ut Chry- 
focolla , fed admifto coeruleo. Mefves meliorem efle ait qui habet colorem interme- 
dium inter viridem & obfcurum terreum & Indum , habet macularum diftindiones 
virides & nigras, &: qui non eft lapidofus,fed facilis diflolutu in pulverem, & qui efttadu 
Itsvis , carens afperitate. Sed quia uterque color tam viridis quam coeruleus in eo con- 
fpiciatur, controverfla facile diffolvitur, Sc coeruleus ifle color, quo praeditus eft, tandem 
in viridem colorem in piduris xtatis progreflu tendit. Olim ex Armenia deferebatur, 
jam in variis Germaniae locis reperitur, utinTyrolenfi comitatu, aliifque argentifo- 
dinis. 
Ad eofdern commendatur afFedus, ad quos Lazuli lapis, humores fcilicet Melancho- 
licos per vomitum Se fec ellum educendos. Exhibetur igitur in Epilepfia , Incubo, Infa- 
nia, Mania, fatuitate; &: Lienis vitiis exftirpandis. Crudus fi exhibeatur, vomitum mo- 
vet ; lin lavetur quinquagies , per feceffum tantum purgat. Trallianus in Melancholia 
eum praefert Helleboro, ad vomitum exhibet lapidis non loti fcrupulos tres aut qua- 
tuor , pro ratione morbi & aegri , ad alvum movendam loti quinque aut fex fcrupulos. 
Omni malignitate carere ait, ejufque ufum tutiflimum efle, tam forma potionis, quam 
pillularum. 
Guainerius forma pulveris exhibet &: nunquam fe ejus ufu deceptum ait , in hunc 
modum, yt. Lapidis Armeni fcrupulos duos , croci grana decem , macis fcrupulum 
unum. Sumat in aqua faccharata quantum fatis. Aetius grana quinque Melancholicis 
propinat, lib. z. cap. 47. Item pueris pedoris morbis laborantibus, epilepticis, maniacis. 
Crato loti Drachmam unam ad fcrupulos quatuor exhibet abfque noxa. Fertur etiam a 
pueris geftatus, ut Lapis Lazuli 5 terriculamenta arcere, tk abortum in praegnantibus 
praecavere. 
Lapis lipis. Hujus lapidis , quod quidem fciam , primus meminit Zacutus Lufi- 
tanus lib. 1. obferv. 83. eumque hunc in modum deferibit. In Novo Orbe, in Provincia 
dida Pontofe , in civitate vocata Lipis , in afperis montibus oritur lapis , cui ab incolis 
civitatis, juxta quam nafeitur, eft inditum nomen, quare vocatur lapis Lipis. Hic didus 
colorem habet cceruleum faphirinum,cum tranlparentia quadam. DuriflimuseftTedin 
minuta finditur fragmenta, guftu ita acris & mordax, ut, fi tantillum juxta linguam appo- 
nas, excitato ardore illam exulceret. Affertur a multis mercimonii caufib venditur in ta- 
leolas redadus, ita ut, fi eum a longinquo videris, parum diftare a merce illa, a Lufitanis 
& Belgis JuDigO dida, arbitreris, nifi quod Lipis clarum & tranfparentem. forti- 
tur colorem; merx illa aliquantulum obfcurum. 
Demum hic lapis extera fui generis medicamenta longe antecellit. Si grana ejus 
quatuor, in tenuiflimum pulverem redada, in unciis duabus aqux Rofarum aut Planta- 
ginis, per horam maceres, & aqua hxc, qux ccerulea ftatim fit, ulcera mundificat. Aquas 
enim vi & miftura cauftica & ignea ejus vis lenitur Scmitefcit. Paulo ante his ejus vires 
commendat: Inter auxilia celeberrima, qux addolofa ulcera & depafcentia, prxfer- 
tim Gallica, coercenda, & eorum putrilaginem abfumendam utilia funt, hoc prxfidium 
obtinet principatum. Nam fua cauftica vi eorum malitiam & virulentiam infrxnat. 
Hujus fruftulum pondere ferme fcrupuli femis ad me Lugduno Batavorum tranfmifit 
Yir Clariff D. Joh. de Laet Hiftorix Indix Occidentalis autor, qui in erudito de Gem- 
mis &c Lapidibus tradatu lib. 1. cap. z 6 . rede monet colorem in hoc lapide efle dilute 
cceruleum, intermicantibus granis quibufdam argenteis , nonnullis etiam partibus pau- 
lulum viridibus, nec tranfparentem efle, ut vult Zacutus , & haud male convenire cum 
lapide Armeno, aut Lazuli. 
Cap. X, 
( 
