W O R M I A N tl M. 69 
interius donatum cernimus: ut Cryftallus &BerylIus femper nafcitur hexagonus, ut paf- 
fim in valle Taris vifitur ,. adeo affabre a Natura elaboratus , ut nullus artifex ejus at- 
tingere peritiam poftit. Crucis ergo figura in hoc lapide nulli admirationem debet in- 
cutere , nec magis ejus quaerenda ratio , quam talium ftirpium , florum, fruduum, 
imo animalium quaeritur. Viginti milliaribus procul a templo D. Jacobi Compoftellas 
invenitur & effoditur. Haec Septalius. 
Mihi fruftu Ium hujus lapidis eft, quadratum, vel potius teffellatum, unguem pollicis 
magnitudine aequans, quod arte in figuram quadraram redaftum videtur, alioquin notis 
omnibus refpondens ei , qui jam a Septalio eft delineatus. Crucem enim nigram intus 
& extra oftendit, intermedia fubftantia cornei quafi coloris, exflavedine& rubedine 
mifti. Crux ipfadecuffatimfecat lapidem, a centro ad quatuor angulos lineis fuis tendens. 
Superficies externa fubrotundafuiffe videtur; fed arte in quadratam formam redacta: 
Duritie tanta, ut aegre aliquid ab eo cultro abradi poftit. 
De ejus viribus haec Septalius : Si geftetur ita ut carnem tangat, profluvia fanguinis* 
undecunque fluat, fiftendi vim ipfl adlcribunt , Lac etiam in mammis propagandi, Sc 
collo appenfum ut carnes attingat, omnes febres abigendi. Sed addit : Harum porro fa- 
cultatum nullum hadtenus ego periculum feci. Anshelmus Boetius Daemonia arcere 
ex aliorum relatu ait. 
Lapidem Asterii pulcherrimum hic Hafniae invenerunt Anno 1649. dum 
ante portam Septentrionalem foffas ducerent. Minor aliquanto eft eo, quem ex Gef- 
nero defcribit Anshelmus Boethius lib. z. de Lap. & Gem. cap. 148. coloris cinerei , ex 
duodecim cohaerentibus ftellulis conflans, figura quinquangulari Cylindrica. Extremi- 
tates tamen ftellularum non in acutos apices fed obtuios definUnt, ut potius flores ex- 
panfos Pentaphylli quam Stellas referant. Tota columnulla dimidiae uncte eft longitu- 
dine , latitudine duplo minor ea quam exprimit Boetius. Subftantia eft praedura , ut non 
facile feparari poftit. Is, qui invenit, refert triplo longiorem fuiffe ; at, dumeximpro- 
vifo ligone frangeret, evanuit pars altera. Ere&aftetit, parte altera fuperficiem, altera 
fundum terrx Ipeffante ; tribus ulnis infra fuperficiem. 
Judaicus lapis, a loco ubi invenitur in Judaea fcilicet fic diftus, a quibufdam 
Syriacus, a Plinio Euroes, quod urinam fluere faciat, Tecolithos, quod calculum re- 
lolvat, appellatur. Variarum eft figurarum. Natura in ejus efformatione mire ludente; 
unde etiam diverfa obtinuit nomina. Qui inftar glandis &: Balani eft, Phcenicites; qui 
inftar nuclei Olivae Pyrenes, &c. 
Lapides hi maxima ex parte exterius cinerei funt coloris , creta & cineribus quafi 
confperfi, oblongi, ftriis multis & inaequalibus a bafi in apicem dotari , in quibufdam 
etiam tranfverfi vifuntur. Interius, ubi franguntur, politum referunt Marmor. Magni- 
tudine inaequali funt, nunc majores, nunc minores. Inveniuntur inter Saxorum com- 
miffuras in terra lubrica & vifcofa : cum percutiuntur aut igni admoventur , in frufta 
polita difliliunt. 
Varias ejus fpecies conftituunt. Imperatusunam eorum glandiformem vocat, quod 
videlicet glandis, aut nuclei olivae figuram repraefentet, ftrias & fulcos a radice in apicem 
excurrentibus. Hoc genus faepe Matrice feu Tartarea quadam terra reperitur obdu- 
ftum,in qua generari folet : Crufta haec in calcem redigi poteft; lapis fuo ufui affervatur. 
Haec fpecies frequentiflima eft apud Medicos. 
Altera fpecies ex multis nodis invicem conjundtis conftare videtur, quemadmodum 
vertebras dorfi in animalibus junguntur. Hxc Anshelmo Boetio Trochites vo- 
catur , Germanis / aut / quia Rotae aut tympani fert effigiem. 
I 3 Pars 
